Dinsdag 26 mei bespreekt de gemeenteraad van Oirschot het addendum op de Bomenverordening 2010. Met dit addendum onderstreept de gemeente het belang van bomen voor een groene, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Dat is een positieve ontwikkeling. Toch vertaalt die ambitie zich nog onvoldoende in daadwerkelijke bescherming van bomen in Oirschot.

Bescherming blijft vooral beperkt tot gemeentelijke bomen

Wie in Oirschot een boom wil kappen, heeft een kapvergunning nodig – maar alleen voor gemeentelijke bomen vanaf 20 centimeter stamdiameter. Voor particuliere bomen is zo’n vergunning niet verplicht, tenzij ze op de monumentale bomenlijst staan. Dat betreft naar schatting slechts ongeveer 350 particuliere bomen in de hele gemeente. Daarmee blijft het grootste deel van het particuliere bomenbestand buiten bescherming, terwijl juist deze bomen een belangrijk onderdeel vormen van het groene netwerk in Oirschot.

Positieve stappen in het addendum

Positief is dat gemeentelijke bomen met het addendum beter beschermd worden. Bij vergunningverlening wordt nu nadrukkelijk gekeken naar klimaatwaarde, duurzaamheid, levensverwachting en kroonvolume. Wel had het Groenplatform graag gezien dat de vergunningsgrens was verlaagd van 20 naar 15 centimeter stamdiameter, zodat bomen al in een eerder stadium beschermd worden.

De toevoeging van de compensatieladder is een verbetering. Daarbij moet compensatie (herplant) na kap bij voorkeur plaatsvinden binnen het projectgebied, de wijk of het dorp. Daarnaast stimuleert Artikel 6 particuliere eigenaren om hun boom op de monumentale bomenlijst te plaatsen, onder meer via een gratis boomveiligheidscontrole en een eenmalige onderhoudsbijdrage van €500.

Bescherming bij ruimtelijke ontwikkelingen nog onvoldoende

Daarnaast bevat het addendum nieuwe regels voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bomen krijgen daarbij een financiële waarde en moeten worden gecompenseerd wanneer zij verdwijnen door woningbouw of andere ontwikkelingen. Ook geldt een terugwerkende kracht van vijf jaar om te voorkomen dat terreinen vooraf worden kaal gemaakt.

Toch wringt juist daar de praktijk met de ambitie. De toegekende boomwaarden zijn veel te laag. Een boom met een diameter van meer dan 100 centimeter vertegenwoordigt volgens de regeling slechts 5.000 euro. Ook de bijdrage van 10 euro per vierkante meter verdwenen groen zal projectontwikkelaars nauwelijks afschrikken. Bij grote bouwprojecten worden dergelijke bedragen eenvoudig onderdeel van de exploitatiebegroting. Daarmee dreigt compensatie eerder een goedkope afkoopregeling te worden, in plaats van een echte prikkel om volwassen bomen te behouden.

Mooie woorden vragen om echte keuzes

Het Groenplatform Oirschot roept de gemeenteraad op om de bescherming van particuliere bomen en groenstructuren bij ruimtelijke ontwikkelingen verder te versterken. Als Oirschot werkelijk wil bouwen aan een groene, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving, moet behoud van volwassen groen het uitgangspunt zijn en compensatie pas het laatste redmiddel.

Het Groenplatform roept inwoners op om waardevolle particuliere bomen aan te melden voor de monumentale bomenlijst. Juist particuliere bomen vormen een belangrijk onderdeel van het groene karakter van Oirschot.

Elly Pouwels en Frans van Boekhold (Groenplatform Oirschot)