Inwoners van de Oirschotse kernen Spoordonk en de Beerzen maken zich zorgen over het verlies van hun unieke, dorpse identiteit door de fusie met Best. Zij vrezen dat hun specifieke karakter en zelfstandigheid opgaan in een grotere gemeente, waardoor de verbondenheid met de rustieke omgeving onder druk komt te staan bij de start van Best-Oirschot op 1 januari 2028.

De charme van Spoordonk en de Beerzen zit in de kleinschaligheid en het hechte verenigingsleven. De angst heerst dat bij een fusie met een meer stedelijke gemeente als Best, de bestuurlijke aandacht voor deze kleinere kernen versnippert en de identiteit verwaterd. Er is een sterke wens om de authentieke sfeer en de eigenheid van het plattelandsleven te behouden.

Schaalvergroting kan voordelen hebben maar de vrees is dat aandacht, specifieke wensen voor het buitengebied en het behoud van dorpse cultuur onderbelicht raken in de ‘massa’.

Het debat over de fusie, die uiteindelijk tot de naam Best-Oirschot heeft geleid, toont een duidelijke behoefte aan waarborgen voor de identiteit van deze specifieke woonkernen. Inwoners benadrukken dat het behoud van hun identiteit cruciaal is voor de leefbaarheid in de regio.

Bij het herindelingsontwerp zit een bijlage van 52 pagina’s over de inventarisatie van maatschappelijk draagvlak (participatie). Een marktbezoek hier en een marktbezoek daar (15 tot 20 mensen gesproken); zaaltjes met 30 tot 50 mensen. Niet echt een brede consultatie onder de bevolking. Een officiële burgerraadpleging zou het beste middel zijn geweest. De uitkomst daarvan zou wel eens anders hebben kunnen uitpakken dan het fusievoorstel nu.

Des te meer redenen om een nog sterkere verankering van participatie (inspraak voor burgers en verplichte consultatie door B&W) door te voeren in de komende raadsperiode.

In 1997 zijn de Beerzen onderdeel geworden van Oirschot. Al bijna 30 jaar leeft in die kernen in meer of mindere mate het gevoel van het ‘achtergestelde kind’ en dat alles om Oirschot draait waardoor de omliggende kernen er een beetje bij hangen.

Door de komende fusie met Best is dat gevoel eerder versterkt dan dat het is afgenomen.

Eisen in het fusieakkoord:

Nieuwe Politiek wil ervoor pleiten dat het behoud van het unieke karakter van de kernen expliciet wordt opgenomen in het herindelingsontwerp en de visie van de nieuwe fusiegemeente Best-Oirschot. Nu staan er wat algemene volzinnen zonder concrete duiding wat dat betekent.

Vorming van Dorpsraden:

Stel formele dorpsraden of dorpsbelangenorganisaties in. Deze raden fungeren als formele gesprekspartner voor de nieuwe fusiegemeente, waardoor de stem van de kleine kern niet verloren gaat in het grotere geheel. Het college zal in de raad moeten verantwoorden welke adviezen vanuit adviespartners zijn gekomen en hoe zij die heeft gewogen.

Nieuwe Politiek heeft dit als kernpunt van haar verkiezingsprogramma gemaakt.

Kerngerichte aanpak:

Eis een 'kerngerichte aanpak' in het beleidsplan van de nieuwe gemeente, waarbij besluiten worden getoetst op hun effect op de specifieke kern (maatwerk in plaats van 'one size fits all').

Door actief deel te nemen aan de participatieprocessen en via dorpsraden structureel met de nieuwe gemeente in gesprek te blijven, kan de eigenheid van de dorpskernen worden gewaarborgd.

Hans Boer,

Nieuwe Politiek