Vrijwilligers voerden afgelopen weekend actie voor De Enck om voor Oirschot te redden wat er te redden valt.
Vrijwilligers voerden afgelopen weekend actie voor De Enck om voor Oirschot te redden wat er te redden valt. (Foto: Rens van Ginneken)

‘Laat De Enck niet vallen!’

‘Volgens de gemeente is cultuur geen kerntaak'

Rens van Ginneken

Een Culturele Advies Raad, diverse commissies, talloze verenigingen, zorginstanties, muziekschool: allemaal stonden ze vierkant achter De Enck als sociaal cultureel centrum voor heel Oirschot en werd in 2004 met de opening een monsterklus afgerond. Amper zestien jaar later al moet de stekker uit De Enck: de gemeente wil niet meer bijspringen. ‘Man van het eerste uur’ Frans van Kollenburg en bestuursvoorzitter Frans Verouden kijken nog met ongeloof terug op het drama.

Oirschot - Hij is nog steeds ‘boos’, zo zegt hij, over de gang van zaken die leidde tot de val van De Enck deze zomer. Vanaf 1997 trok hij de kar mee in het eerste stichtingsbestuur. “We staken er toen al enorm veel tijd en energie in. Ik heb dat altijd graag gedaan, omdat ik zelf altijd zie dat wie cultuur nuttigt, een genuanceerder mens wordt. Ik heb zoveel mensen echt gelukkig gezien na een voorstelling”, zo vertelt de Oirschottenaar die onder meer bekend is van de legendarische Kolly Brothers. “Me inspannen voor cultuur voelde nooit als ‘te veel’. Daarom ging ik twee jaar geleden, toen De Enck het ook moeilijk had, met liefde en plezier handtekeningen verzamelen voor behoud van ons sociaal cultureel centrum.” Van Kollenburgs actie leverde 7000 handtekeningen op. “De reacties waren toen zeker voor 98% positief. Maar nu, na het besluit van de gemeenteraad om De Enck alsnog failliet te laten gaan, blijft het ‘oorverdovend stil’ in het dorp. Ligt het aan de corona, aan de vakantie, of is het publiek murw van alle negatieve berichten rondom De Enck? Ik weet het niet”, zo verzucht Van Kollenburg.

Méér dan theater

Hij wil niet blijven hangen in verwijten naar de gemeente, dat deze kansen liet liggen en niet meedacht, of over de rare raadsvergadering waar in een achterkamertje de val van De Enck werd ‘bekonkelefoesd’. Maar één ding moet hem van het hart. “De Enck is véél meer dan alleen theater. Die combinatie van horeca, zorgaanbieders, theater en alle verenigingen is zo waardevol. Nu zit Oirschot ineens zonder centrale ontmoetingsplek.”

Cultuur geen kerntaak?

Frans Verouden valt hem bij. “Ik kom in culturele centra overal in het land. Als ik daar vertel dat De Enck het altijd zonder structurele subsidie heeft moeten rooien is er ongeloof. Dat zie je nergens anders in Nederland. Punt is dat je zonder structurele bijdrage niet aan een gezonde organisatie kunt bouwen en je daardoor van crisis naar crisis sleept omdat er geen sluitend verdienmodel is. Het was soms om moedeloos van te worden en gaf steeds negatieve energie. Je zou denken dat juist door de coronacrisis de waarde van cultuur zichtbaar is geworden. Je vindt bijvoorbeeld troost in muziek op eenzame coronadagen. Dat wordt hier onderschat. Nu heeft de gemeente voor faillissement gekozen en de curator is al aan de slag. Hopelijk valt er voor de verenigingen nog wat te redden en ontstaat er wellicht een initiatief om een deel van het gebouw voor hen te behouden?” Van Kollenburg verzucht: “Je snap het niet: de gemeente zegt gewoon keihard dat cultuur geen kerntaak voor haar is.”

Raampamfletten

De beide Fransen willen niet blijven hangen in negativiteit. Ze steken hun energie liever in een positief verhaal, vooral om hun dorp te porren om De Enck niet te laten vallen. “Laat je horen, laat het niet gebeuren!”, is het devies van Van Kollenburg. “Schrijf naar het Oirschots Weekjournaal en het ED, spreek de politiek er op aan.” Hij barst al van de ideeën om zijn dorpsgenoten te betrekken. “Deze week sta ik weer op De Loop en deel ik raampamfletten uit. Misschien kunnen de bridgeverenigingen hun speeltafels opzetten bij het gemeentehuis? Er zijn nog allerlei ludieke acties denkbaar. We moeten gaan voor elke kans!”, zo besluit hij.

Geen Sint meer?

“Zonde, schandalig en: ondenkbaar, Oirschot zonder De Enck”, zo vat Lien van Rijen haar gevoel bij de sluiting samen. “Ik kwam er graag: een bijzondere ontmoetingsplek, dicht bij huis. De gemeente zou best wat meer voor zo’n sociaal-cultureel centrum voor de gemeenschap mogen overhebben.” Ze was 15 jaar nauw betrokken bij het grote Sinterklaasfeest in De Enck. “Jaar op jaar waren alle negen shows al in het voorjaar uitverkocht. Waar die nu gehouden kunnen worden in Oirschot? Er is eigenlijk geen alternatief voor De Enck. Ik vermoed dat alle grote verenigingen daar ook mee zitten.”

Waarheen met Erpel & Klets?

“Verschrikkelijk voor onze gasten”, zo beoordeelt Johanna Verbrugge de sluiting. Al ruim vijf jaar zet zij zich met twaalf vrijwilligers in met ‘Erpel & Klets’, voor een groep van 28 gasten, van 80 tot 92 jaar. Er werd elke twee weken gezamenlijk gekookt en gegeten in De Enck. “Voor onze gasten altijd een geweldig uitje en een mooi middel tegen de vereenzaming. We zitten er echt mee in onze maag: waar nu heen? We hebben niet alleen ruimte, maar ook een keuken nodig. Heel jammer dit. Ik heb in ieder geval een raampamflet opgehangen om te laten zien dat we het er niet mee eens zijn.”

’94 cent voor De Enck’

Als voorzitter van een van de bridgeverenigingen kwam Jan Kuijpers jarenlang wekelijks in De Enck. Ook was hij inspreker tijdens de raadsvergadering waarin het doek voor De Enck viel. “Je kan wel zeggen dat ik uitermate teleurgesteld ben in de gemeente. Haar hele opstelling in deze is een blamage van de bovenste plank. Positief meedenken was er niet bij. Per inwoner gaf Oirschot jaarlijks 94 cent aan De Enck uit. Vergelijkbare gemeenten spenderen 20 tot 40 euro aan hun scc’s. Voor alleen al de kostenoverschrijding van de nieuwe brug was onze gemeente ruim 75 euro per inwoner kwijt. Wat is de cultuur je waard? Ook voor de cultuureducatie van onze jeugd hebben we een scc keihard nodig.”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden