Groot Bijsterveld open dag 2019.
Groot Bijsterveld open dag 2019. (Foto: )

Een levensloop bestendig landgoed

'De juiste partij
is eindelijk
gevonden'

Bestuur Stichting Behoud Erfgoed Oirschot

Binnenkort opent landgoed Groot Bijstervelt in Oirschot haar deuren als levensloopbestendige woon- en zorgvoorziening. Het monumentale hoofdgebouw, de naastgelegen kapel en het omliggende park worden gerestaureerd. De kapel krijgt een multifunctionele bestemming met een restaurant en het landschapspark met enkele unieke monumentale bomen wordt in ere hersteld en publiek toegankelijk. Zo krijgt één van de kroonjuwelen in het toch al rijke erfgoed van de gemeente Oirschot, weer een nieuwe glansrijke toekomst.

Oirschot - Laten we even teruggaan in de tijd en kort de geschiedenis van het goed en ook de totstandkoming van deze laatste ontwikkeling schetsen.

Kasteel & landgoed

Vanaf de 14e eeuw heeft naar alle waarschijnlijkheid een slot op de plaats van Groot Bijstervelt gelegen, als één van de twee kastelen in de Heerlijkheid Oirschot. Het eigendom van dit kasteel gaat eind 18e eeuw over van de graven De Merode naar familie Sweerts de Landas. Die familie laat het huidige landgoed bouwen en ene Jacob Dirk trekt hier in 1775 in.

Kostschool & Grootseminarie

Eind 19e eeuw komt een einde aan het landgoed als woonhuis en wordt het in gebruik genomen als kostschool voor de gegoede jeugd. In 1903 verwerft de orde van de paters Montfortanen het pand en vestigt hier een Groot seminarie. In 1908 wordt een oostvleugel aan het kasteel aangebouwd en in 1910 een kapel gebouwd, die in 1953 wordt verrijkt met muurschilderingen en glas-in-lood panelen van kunstenaar Jaap Min. In 1931 wordt de westvleugel aangebouwd. De paters breiden de parkachtige Engelse landschapstuin verder uit. Het groot seminarie verdwijnt en het pand blijft als klooster van de paters in gebruik. Rond de milleniumwisseling is er nog een handvol paters over en wordt gekeken naar de verder toekomst van het landgoed.

Ontwikkelingsplannen van klooster naar woon- en zorgvoorziening

In 2006 wordt in opdracht van de gemeente een haalbaarheidsonderzoek gedaan, waarbij het landgoed vrij grootschalig zou worden omgevormd naar een zorgcomplex met woningen in het park. Een aantal bezorgde omwonenden uit het buurtschap Straten, het IVN en de, onder andere omwille van dit pand in het leven geroepen Stichting Beheer Erfgoed Oirschot, springen in het geweer. Er wordt een waardenstellend cultuurhistorisch rapport gemaakt door de SBEO en rijks bescherming aangevraagd voor het totale complex, het klooster, de vleugels en het park, bij de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Enkele alternatieve plannen worden ontwikkeld door de gemeente. In 2008 ligt het advies van het RCE bij toenmalig minister Plasterk, waarna de zijvleugels en de kapel ook een beschermde status krijgen. Om de waarde van het park te onderbouwen heeft de SBEO de Universiteit van Wageningen ingeschakeld en de opdracht gegeven voor een onderzoek, cultuurhistorisch en het landschaps park. Eind 2009 wordt woningbedrijf Oirschot eigenaar en twee jaar later – als de laatste vijf paters in december 2012 het pand verlaten – wordt het aangeboden in de markt met als uitgangspunt het behoud van het hoofdhuis met vleugels, de kapel en een publiek toegankelijk gemeentepark. De gemeente zet het pand te koop, er is nog even sprake dat het pand gebruikt zal worden voor de opvang van assielzoekers en er is een koper, die zich later terugtrekt. Dan in 2015 wordt door de gemeente, mede op advies van SBEO, initiatiefnemer VB2 geselecteerd. Deze partij werkt de plannen verder uit met restauratie architect Hylkema Erfgoed en in 2017 start de uitvoering die nu haar resultaat vindt in het woon- en zorgcomplex gelegen in een toegankelijk park.

Zo zie je dat in de afgelopen 14 jaar verschillende plannen zijn gemaakt maar dat uiteindelijk met de betrokkenheid van de Oirschotse samenleving en de gemeente uiteindelijk de juiste partij is gevonden, die Groot Bijstervelt een nieuw levensloop bestendige toekomst heeft gegeven met behoud van het bijzondere erfgoed.

Complimenten voor alle betrokkenen bij dit proces en komt dat zien!

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden