Brouwerij zet een rijke brouwtraditie voort.
Brouwerij zet een rijke brouwtraditie voort. (Foto: )

Oirschotse Plekken van Plezier

Van de redactie

Tijdens Open Monumentendag

De gemeente Oirschot telt een respectabel aantal monumenten; deels rijks-, deels gemeentelijk. Zo'n 320 in totaal. Op zondag 15 september is een aantal van deze monumenten te bezoeken tijdens de Open Monumentendag. De opening vindt plaats om 13.00 uur bij De Grote Stoel aan de Gasthuisstraat. Wethouder Piet Machielsen zal hier, in de sfeer van 1944, het einde van WOII voor deze regio, op de plek waar de bevrijders werden verwelkomd, de openingshandeling verrichten.

OIRSCHOT - Thema van de Open Monumentendag is 'Plek van plezier.' Het Oirschotse comité OMD zag hier voor de plaatselijke organisatie wel mogelijkheden. Dat heeft geresulteerd in een aantrekkelijk programma.

Harmoniezaal – Markt (achter café De Burgemeester).

Begin 17de eeuw woonde in het pand tegen het oude raadhuis glazenmaker Dirck van Mulbracht. Ergens in die jaren kreeg het gebouw de naam Sint Marten. Achtereenvolgens woonden er een vrachtrijder, een timmerman en een schilder. Eind 18de eeuw werd Hendrik van de Schoot eigenaar. Begin 20ste eeuw werd het vervolgens gekocht door Thomas Franciscus Somers. Hij heeft het oude huisje verbouwd tot het café met karakteristieke veranda aan de markt.

Oefenlokaal

Harmonie Arti et Amicitiae (sinds 1843) was op zoek naar een nieuw oefenlokaal. Het oude voldeed niet meer. In 1907 deed Thomas het aanbod om achter zijn café een nieuw oefenlokaal te bouwen met als voorwaarde, dat de harmonie 15 jaar lang de zaal als oefenlokaal zou gebruiken. De harmonie ging (overigens niet eensgezind) akkoord en in augustus 1907 was de nieuwe harmoniezaal een feit. Na de opening prijkte boven de gevel nog jarenlang in de dakgoot de naam HARMONIE.
De weduwe van Thomas (die in 1913 overleed) verkocht het hele complex in 1918 aan zadelmaker Martinus van den Boomen.
Tussen 14.00 en 17.00 uur is de zaal te bezoeken. Een ensemble van Arti zorgt voor passende muziek. Toegang achterom via de Torenstraat.

Brouwerij VandeOirsprong

Naar men zegt was hier al in 1627 een brouwerij gevestigd met een bijbehorende herberg. Destijds was het gebruik, dat de herbergier zijn eigen bier brouwde. Hij was een zogenaamde 'gelegenheidsbrouwer'. Gedurende de 17e eeuw is de grond waarop de brouwerij stond een aantal keren van eigenaar gewisseld, die er vervolgens hun eigen invulling aan gaven door het bouwen van een huis of een bedrijfsruimte bijvoorbeeld. Uiteindelijk kreeg Cornelis Dieliszoon de Croon in 1777 het bedrijf op zijn naam. De C werd om onduidelijke redenen vervangen door een K. En zo heette de brouwerij voortaan De Kroon.

Gastenkamer

In 2002 werd het bedrijf onder die naam gesloten. Voormalig directeur Gerard de Kroon begon kort daarna met de Brouwerij Oirschots Bier, een kleinschalige onderneming.
In 2015 wordt er op deze locatie weer bier gebrouwen onder de naam VandeOirsprong.
In de gastenkamer van de brouwerij geeft rondleider Wim van Kollenburg vandaag een lezing over de geschiedenis van dit monument. Begin: om 14.00 uur.

Andreaskerk

Sinds september 2017 is het dorpshuis van Oostelbeers, met café en feestzaal gevestigd in de voormalige H. Andreas- en Antoniuskerk in Oostelbeers. Daar gaat een zeer roerige en oude geschiedenis aan vooraf. Al in 1270 was er een parochie. De kerk stond toen bij de oude toren in het veld.
Gedurende de 17de eeuw werd de kerk enige tijd gebruikt door de protestanten; de katholieken gebruikten nog lange tijd (tot 1853) de zg. schuurkerk. Inmiddels was er een nieuwe kerk gebouwd, tegenover de pastorie. In 1893 kreeg die een toren. Dat is het enige wat nog resteert, want in 1967 werd het schip van de kerk afgebroken. Zo staan er nu dus twee torens zonder schip in Oostelbeers.

Fraaie elementen

De huidige kerk dateert van 1934. In 2015 werd de kerk gesloten voor kerkdiensten. De plannen voor herbestemming daarna hebben geresulteerd in het huidige dorpshuis/feestzaal, waarbij fraaie elementen, met name gemaakt door Charles Eyck, bewaard zijn gebleven. Toegankelijk tussen 14.00 u. en 17.00 u. Jan van Gerven verzorgt hier een rondleiding. Bezoekers hoeven zich niet aan te melden, de gehele middag is vrije inloop. Het Andreas Café is geopend voor een kop koffie of zo.
Ook het Mariakapelletje onder de vrijstaande toren, is geopend.

Boerderij Hans van Eerd

Het gehucht Boterwijk, gelegen ten westen van Oirschot is rijk gezegend met monumenten, meest boerderijen, maar soms ook gebouwen met andere functies. Op nr.3 was in het begin van de 19de eeuw bijvoorbeeld een brouwerij. Nr. 10, Boterwijksestraat, is een rijksmonument; oorspronkelijk in bezit van de familie Neggers.
Boerderij van het Noordbrabantse langgeveltype met Vlaamse schuur, gebouwd in de 19de eeuw. Nu in gebruik als woonhuis, atelier en expositieruimte van Hans van Eerd, beeldhouwer.

In de beeldentuin zijn bezoekers van harte welkom vanaf 14.00 tot 17.00 uur. Een ensemble van Arti zorgt hier voor passende muziek.

Overige, te bezoeken monumenten

Sint Petrus basiliek; torenbeklimming voor de liefhebbers van 12.00 tot 16.00 uur. Natuurlijk hét icoon van Oirschot, orspronkelijk gebouwd in 1268.

Boterkerkje – Vrijthof; te bezoeken vanaf 12.00 uur.

www.openmonumentendag.nl/comite/oirschot

Meer berichten