Foto:

Doy is onder de pannen

Rens van Ginneken

Zorgwoning op eigen erf

Doy Kemps (80) is in zijn nopjes met zijn nieuwe zorgwoning, naast de boerderij waar hij al een leven lang woonde. Zijn achterneef Toon en diens partner Janne kochten en verbouwen momenteel zijn monumentale boerderij. Doy trok in maart van dit jaar in zijn zorgwoning en is blij met de nieuwe drie-eenheid op het erf. Het idee sprak zo tot de verbeelding dat Inge Guffens er een documentaire over maakte. Die beleeft binnenkort de première.

Oirschot - Met onverholen trots gaat Doy Kemps voor in zijn nieuwe woning aan de Notel. Het is bijna onvoorstelbaar dat dit sfeervolle huisje eens 'het schob' was, de schuur waar varkens en paarden gehuisvest waren. De uitkijk over de landerijen kan zo in een lijstje. De voormalige schuur is verbouwd met respect voor de historie van het uit 1911 stammende pand. 'Daar zat vroeger het mestluikje en de hooibakken voor de paarden hangen nog in de woonkamer. De oude balken zitten nog mooi in het zicht; die komen nog van de aanleg van vliegveld Welschap', glundert Doy. 'En deze oude keukenlamp? Ik weet niet meer precies waar die vandaan komt. Ik zal hem ook wel ergens gevonden hebben.'

Gecharmeerd

De vrijgezel woont hier al zijn hele leven, weg moeten zou hem pijn doen, verknocht als hij is aan deze plek aan de rand van Oirschot. In 1997 overleed Doys moeder. Sinds een jaar of zeven woonde hij hier helemaal alleen. 'Toen is mijn broer, nu 85 jaar, op zichzelf gaan wonen', vertelt Doy met een glimlach. Documentairemaakster Inge Guffens lacht en kijkt naar hem: 'Ik was natuurlijk direct gecharmeerd van Doy.' Deze lijkt een beetje te blozen: 'Dat heb ik toch nooit geweten…'

Bijzonder plan

Begin vorig jaar kwamen zijn achterneef Toon Kemps (33) en zijn partner Janne van Kollenburg (28) langs met een bijzonder plan. Toon onthult: 'We waren al een tijdje op zoek naar een mooie woning in het buitengebied. We hadden zelfs een lijstje, waarop deze woning op nummer één stond. Maar we vreesden dat het onbetaalbaar zou zijn, of dat we er nog jaren op zouden moeten wachten tot het vrij zou komen.' Janne vult aan: 'En Doy woonde hier natuurlijk nog. Toen bedachten we: waarom niet met zijn drieën hier wonen, wij in de boerderij, met Doy in een zorgwoning op zijn eigen erf.' Toon trok de stoute schoenen aan en kwam bij Doy binnen met het plan. Deze herinnert zich nog precies wat hij toen zei: 'Dat keur ik toch níet af…' Zo begon het balletje te rollen en er werd druk gebrainstormd over de mogelijkheden. 'Het is toch een gemeentelijk monument hier, maar de gemeente was gelukkig direct positief en ging in de 'meedenkstand'. Er volgde overleg met Frans Adriaanse van Stichting Behoud Erfgoed Oirschot en hij bracht architect John van Lierop in, bij wie we direct een goed gevoel hadden. Hij had bijvoorbeeld ook prachtig een monumentale boerderij uit 1617 verbouwd in buurtschap Aarle in Best, waar ik vandaan kom.'

Kalkmortel

Sinds de zomer van 2017 werd er flink verbouwd. Eén muur hing gevaarlijk ver over en de hele zorgwoning moest geïsoleerd worden: op authentieke wijze, met vlas. Het voegwerk werd hersteld met de originele kalkmortel. De regels voor het verbouwen van een monument zijn streng: je moet zoveel mogelijk originele materialen gebruiken, maar waar echt iets verandert, moet je dat ook duidelijk kunnen zien. Het jonge stel heeft, met hulp van Doy zoveel mogelijk zelf gedaan. Zelfs Janne ging het dak mee op om pannen te leggen. Inmiddels zijn Janne en Toon ook begonnen met de verbouwing van de boerderij zelf. 'We hebben wel gas gegeven', lacht Toon. Ondertussen verblijven ze in een unit op het erf.

Grieperig

Sinds maart van dit jaar woont Doy in zijn nieuwe huisje. Eén mantelzorgmomentje is er al geweest: toen Doy wat grieperig was zorgden Toon en Janne dat hij zijn natje en zijn droogje kreeg. Het was maar even wennen voor Doy: 'Ik vind het vooral mooi dat er hier weer leven rond de boerderij is. We hebben zelfs al een paar gezellige feestjes gehad', vertelt hij. Janne en Toon mijmeren ondertussen al wat over het houden van dieren en kleinvee op deze plek, die daar van oudsher voor geschikt is. 'We hebben hier ook een goede boer beschikbaar natuurlijk', besluit Toon met een glimlach.

Documentaire

Regisseur Inge Guffens en producent Eva Zwart van Goodeye Mediaproductions vervaardigden een documentaire over het hele proces rondom de zorgwoning voor Doy Kemps. 'We hebben vanaf het begin alles kunnen vastleggen, met als resultaat een documentaire van vijftig minuten, die we straks ook hopen te kunnen laten vertonen bij een omroep, instanties, ambtenaren en architecten. Voor Doy, Janne en Toon zal het ongetwijfeld best even wennen zijn geweest, dat er lange periodes continu een camera meedraait. Het is een echte 'impact productie' geworden, die erop gericht is het algemeen bewustzijn en de dialoog te stimuleren. Dat is hard nodig, denken wij. Er speelt nogal wat in Nederland: de overheid trekt zich steeds meer terug. Wat moeten we met onze ouderen? De leefbaarheid op het platteland staat onder druk, jongeren trekken weg. Hoe ga je om met agrarisch erfgoed, hoe verbouw je een monument? De mix van dit alles is de kracht van deze documentaire, naast dat deze ook een ontroerend beeld schetst over loslaten en opnieuw beginnen', aldus Guffens.

De kick-off van de trailer van de documentaire en de eerste dialoogsessie waren donderdag 6 december op landgoed Baest in Oostelbeers. Er volgen nog meer sessies in Brabant. Aanmelden daarvoor en info:

www.zorgvoordoy.nl

Meer berichten