Een belangrijk deel van het werk van vrijwilligers zoals Klair Zaman bestaat uit huishoudelijke taken. Dat zorgt mede voor een huiselijke sfeer in het Bijna Thuis Huis.
Een belangrijk deel van het werk van vrijwilligers zoals Klair Zaman bestaat uit huishoudelijke taken. Dat zorgt mede voor een huiselijke sfeer in het Bijna Thuis Huis. (Foto: Rens van Ginneken)

De dood dichtbij en toch huiselijk

Rens van Ginneken

‘Er wordt echt goed voor me gezorgd hier’

De Bijna Thuis Huizen hebben hun hun plek in de palliatieve zorg inmiddels wel verworven. Maar hoe gaat het er in zo’n huis eigenlijk aan toe, met een gast in zijn laatste levensfase? Het Bijna Thuis Huis in Oirschot bood een openhartig inkijkje.

Oirschot - Drie uur, begin van de middagshift. De vrijwilliger van deze middag is Klair Zaman. Ze woont deels in Oirschot en deels nog in haar thuisstad Turnhout, zo vertelt ze met een malse Vlaamse tongval. “Mijn partner had gelijk toen hij dacht dat het Bijna Thuis Huis weleens een goede manier kon zijn om in Oirschot te integreren. Ik word bij het boodschappen doen inmiddels herkend en begroet.” Zaman heeft lang in de thuiszorg gewerkt aan de andere kant van de grens. “Maar om dit vrijwilligerswerk te doen is dat zeker niet noodzakelijk. Wij hoeven bijvoorbeeld geen medicatie toe te dienen. Dat doen de eigen huisarts en thuiszorg van de gast.” Een belangrijk deel van de tijd van de vrijwilligers wordt gespendeerd aan huishoudelijke taken, vertelt Zaman, terwijl ze de was uit de droger haalt en opvouwt. “De vaat doen, stofzuigen, boodschappen doen en eten maken. Het geeft een bepaalde huiselijkheid, die door gasten als fijn wordt ervaren. Er wilde eens iemand graag nog een glaasje witte wijn bij zijn maaltijd. Dat halen we dan snel. We hebben speciale vrijwilligers voor de tuin, voor de online activiteiten of de grote schoonmaak.”

Einde in zicht

Dan is het tijd voor koffie voor de gast en zijn bezoek. De gast is toevallig een goede bekende, Jan Keunen, oud-collega bij de krant. Keunen heeft geen bezwaar tegen journalistiek bezoek: hij gunt het Bijna Thuis Huis graag wat extra promotie voor meer instroom van vrijwilligers. “Het is fantastisch hier, er wordt echt goed voor me gezorgd.” Hij lijdt al jaren aan een progressieve ziekte, daar kwam onlangs na een ongelukkige val nog een gebroken heup bovenop voor de 85-jarige. Zijn einde begint in zicht te komen. Hij gaat er nuchter mee om, in het vertrouwen dat hij in goede handen is. “Mijn vrouw Els heeft hier in 2018 ook haar laatste maanden doorgebracht, in deze zelfde kamer. Ik zag toen al dat dit een lootje uit de loterij was. De vrijwilligers staan altijd voor je klaar, dat is in een ziekenhuis wel anders. Als je wilt, heb je de hele dag aanspraak.” Het gesprek gaat door over het mooie krantenvak, dat hij tot zijn tachtigste bleef doen en nooit helemaal losliet. Ook nu nog zorgen de vrijwilligers dat er dagelijks een stapeltje kranten naast zijn bed ligt. Later die middag brengen we Keunen nog een kop bouillon. Een glimlach, een opgestoken hand, een ‘Adieu’ bij het afscheid.

Natuurlijke manier

De gast wil deze avond alleen een paar boterhammen. Zaman gaat nog snel naar de slager om wat rookvlees te halen. Daarna vertelt ze: “Meestal is de avonddienst het rustigst. Vaak heb je dan hele gesprekken, ook met andere vrijwilligers. Je leert elkaar best goed kennen. Soms hebben we twee gasten aan dezelfde tafel. Je ziet zelfs nog weleens vriendschappen ontstaan in die laatste weken. Als onze gast uiteindelijk overlijdt is dat soms ook voor ons moeilijk, maar ik heb hier geleerd om zonder angst, op een natuurlijke manier met de dood om te kunnen gaan. Het klinkt misschien gek, maar ik ervaar dat ik hier meer krijg, dan dat ik geef. Als ik thuiskom zegt mijn partner weleens: wat ben je blij!”

Dan is het zeven uur. De volgende vrijwilligers worden bijgepraat, de avondshift begint.

Op 6 oktober overleed Jan Keunen in het Bijna Thuis Huis Oirschot, in het bijzijn van zijn familie.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden