door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Met het instemmingsbesluit komt een lange periode van onderzoeken, politieke gesprekken en inspraak tot een einde. Sinds het principebesluit in juli 2025 werkten beide gemeenten stap voor stap toe naar dit moment. In december 2025 lag het herindelingsontwerp zes weken ter inzage en konden inwoners, ondernemers en verenigingen hun mening geven. In totaal kwamen 25 zienswijzen binnen; de reacties zijn verwerkt in een reactienota die nu onderdeel uitmaakt van het definitieve fusieplan. De fusie wordt door de voorstanders nadrukkelijk neergezet als een keuze uit kracht, niet uit nood. Volgens het herindelingsadvies ontstaat een gemeente die beter is toegerust voor de ingewikkelde opgaven van deze tijd: woningbouw, leefbaarheid, zorg, bereikbaarheid en een stevige dienstverlening aan inwoners. Uit onderzoek is gebleken dat zelfstandig doorgaan voor beide gemeenten geen toekomstbestendig scenario meer is, terwijl een fusie als kansrijk en versterkend uit de bus komt.

Kernen

In de Oirschotse raad is de overtuiging al langer breed aanwezig. Daar wees men regelmatig op het rapport dat de noodzaak van samenwerking onderbouwde. ”Ook in Oirschot hebben ze bij de gemeente geen glazen bol,” zei Marienette Wemelsfelder (D66). ”Maar wel de volle overtuiging dat een fusie in het belang is van alle inwoners van de hele gemeente.” Die ‘hele gemeente’ betekent nadrukkelijk méér dan de twee dorpskernen alleen. Alle partijen benadrukten dat de nieuwe, grotere gemeente niet ten koste mag gaan van de kleinere kernen. ”Dit verandert de gemeente, maar niet de gemeenschap,” hield Joris van de Loo (VVD) de raad en de toeschouwers voor. ”De identiteit maken mensen zelf.” Juist om dat punt kracht bij te zetten, dienden De Gewone Man, CDA en VVD een opvallend voorstel in. Zij willen Spoordonk letterlijk op de kaart zetten als zelfstandige woonplaats in de basisregistratie. Inwoners wonen en werken nu op papier in Oirschot; als het aan de indieners ligt, komt daar ‘Spoordonk’ te staan, tot in het paspoort aan toe. De gemeente gaat nu eerst onderzoeken of daar daadwerkelijk behoefte aan is. Enkele raadsleden uit Spoordonk lieten weten er nog nooit een inwoner over te hebben gehoord, maar het signaal richting de kernen is daarmee wel afgegeven.

Verkiezingen

De fusie heeft ook gevolgen buiten de gemeentegrenzen. Onze gemeente zet een punt achter de samenwerking binnen de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (GRSK): de taken die nu nog regionaal worden uitgevoerd, worden onderdeel van de nieuwe ambtelijke organisatie van Best-Oirschot. Vanaf 1 januari 2028 stapt Oirschot volledig uit de regeling. Voordat de nieuwe gemeente een feit is, moeten nog meerdere stadia worden doorlopen. Eerst buigt het provinciebestuur zich over het herindelingsadvies, daarna volgen de Eerste en Tweede Kamer. Als ook Den Haag akkoord gaat, worden in november 2027 herindelingsverkiezingen gehouden voor een nieuwe gemeenteraad. Die vormt vanaf 1 januari 2028 het politieke boegbeeld van Best-Oirschot.

Overgang

Tot die tijd blijven Best en Oirschot formeel zelfstandig, maar wordt er achter de schermen al steeds intensiever samengewerkt. De komende jaren staan in het teken van een zorgvuldige overgang naar één organisatie, met veel aandacht voor continuïteit van de dienstverlening en een soepele overgang voor medewerkers. Hoe groot de bestuurlijke stap ook is, in beide huizen klinkt dezelfde boodschap: de schaal mag veranderen, maar het dorpsgevoel moet blijven.