JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Mysterie ’wie is de schilder’ eindelijk opgelost

Schilderij Dr. Feij in restauratie

Op bezoek in het atelier van de restaurator.

Op bezoek in het atelier van de restaurator.

Dokter Arnoldus Feij werd geboren in Oirschot in 1633 en werd een internationaal beroemd chirurg. Hij zette daarmee Oirschot op de kaart als medisch centrum, waar patiënten behandeld werden en artsen werden opgeleid. Dr. Feij behandelde de moeder van de Zonnekoning Louis XIV en de dochters van Johann de Wit.

Zijn specialismen waren de behandeling van borstkanker, hazenlippen en vergroeiingen van de rug. Hij verrichtte ook sectie op het lichaam van de Heilige Non. Dr. Feij was zo succesvol dat hij de bouw van een Oirschots stadpaleis in gang kon zetten: het latere Hof van Solms.

Daar heeft hij echter nooit gewoond, want Dr. Feij verliet Oirschot op stel en sprong toen in 1672 de Fransen ons land binnenvielen. Hij vluchtte via België naar Kranenburg, vlak over de grens in Duitsland. Dankzij het feit dat hij de keurvorst van Brandenburg kennelijk in het verleden met succes had behandeld, mocht hij zich Heer van Kranenburg noemen. Delegaties uit Oirschot hebben aanvankelijk geprobeerd hem over te halen terug te keren naar Oirschot, maar daar ging hij niet op in. Na enige tijd kreeg hij toch heimwee. Hij zei in een geschrift dat de liefde voor je geboortedorp niet kan sterven. Om weer in de buurt van Oirschot te komen, probeerde hij de helft van de Heerlijkheid Hilvarenbeek te kopen. Dat ging niet door. Feij stierf kinderloos in Kranenburg in 1679. Zijn grafsteen ligt in de St-Petrusbasiliek, maar de dokter ligt daar zelf niet: de grafsteen is in 1945 uit het totaal verwoeste kerkje van Kranenburg meegenomen door enkele voortvarende Oirschottenaren.

Terug in Oirschot

Van Dr. Feij is een schilderij gemaakt, dat na zijn dood vermoedelijk bij zijn zwager, Dr. Van Wamel, in Oirschot terecht is gekomen. Na tal van omzwervingen is het in de jaren 1990 teruggebracht naar Oirschot. Het was in bezit gekomen van een familie, die in het verleden uit Oirschot kwam. De vinders van het schilderij hebben het aan de Stichting ‘Het Kapittel van Oirschot’ geschonken. Deze stichting zet zich in voor het verwerven, bewaren en tentoonstellen van (kunst-)voorwerpen die een relatie met Oirschot hebben. Het schilderij hing jarenlang op de burgemeesterskamer in het gemeentehuis en ook een tijdlang in het Museum de Dorpsdokter in Hilvarenbeek. Nadat het weer terug bij het Kapittel was, besloot het bestuur het schilderij nader te laten onderzoeken en te laten restaureren. Vooral het antwoord op de vraag: ‘wie is de schilder?’ hield het Kapittel namelijk al jaren bezig.

Amsterdamse schilder nu bekend

Onderzoek en restauratie zijn in handen gekomen van Juul Bierings, een professionele restaurator met zeer veel kennis van zaken die haar atelier op Strijp S heeft. Al snel kwam zij er achter dat de schilder Toussaint Gerton (circa 1630-1680) moet zijn geweest. Deze Amsterdamse schilder werkte ook veel in Zweden en in Duitsland. Hij werkte rond 1676 in de buurt van Kranenburg, in de jaren dat Feij daar heer was. Op het schilderij zijn de letters T en G te zien, maar ook wat meer tekst die nu nog onleesbaar is. Hopelijk gaat de restauratie daarin verandering brengen.

Kapittel op bezoek in het atelier

Onlangs was het bestuur van het Kapittel van Oirschot op bezoek in het atelier van Juul Bierings.

Het bestuur, bestaande uit Han Smits, Stijn Valks, René Meeuwissen en Arthur de Vries, kreeg uitleg over de aanpak die de restaurator voor ogen heeft. Eerst wordt vervuiling van het schilderij verwijderd, daarna de oude, inmiddels vergeelde, vernislagen en de reparaties die er in de loop van de eeuwen zijn aangebracht. Daarna wordt de originele verflaag gerepareerd en bijgewerkt en komt er frisse nieuwe vernis overheen. Alle toevoegingen die de restaurator doet zijn reversibel, dat wil zeggen: in de toekomst te verwijderen. Alle restauratiestadia zullen worden gedocumenteerd.

Als het schilderij straks in zijn gerestaureerde staat zal schitteren, zal het Kapittel het tentoonstellen op een openbare plaats, waar inwoners van Oirschot en geïnteresseerde bezoekers het kunnen bewonderen. Het Kapittel (www.kapittelvanoirschot.nl) zal er ook zorg voor dragen dat het fascinerende verhaal van Dr. Feij meer bekendheid krijgt.

De vraag ’wie is de schilder’ hield het Kapittel jarenlang bezig