Het verkiezingsdebat afgelopen donderdagavond 12 maart in Theater De Stoelendans bracht geen politieke aardverschuiving, maar wel scherpe lijnen onder een ogenschijnlijke eensgezindheid. In een volle zaal gingen de zeven lijsttrekkers met elkaar in debat over wonen, cultuur, toerisme en groen. Debatleider Tom Vaessen, die vooraf met een glimlach meldde 'niet van hier' te zijn, bewaakte de orde. Onder de oppervlakte van de thema’s speelde echter één terugkerende kwestie: participatie.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Over één ding was iedereen het eens: de woningnood is urgent. Jongeren moeten in Oirschot kunnen blijven wonen, ouderen moeten kunnen doorstromen. GroenLinks/PVDA/SPO (GPS) zette stevig in met de ambitie om 70 procent sociaal te bouwen. "We bouwen voor mensen en niet voor de portemonnee," stelde lijsttrekker Luuk van Straten. Volgens hem is er de afgelopen jaren te weinig sociale huur en betaalbare koop gerealiseerd. "Wat we bouwen is veel te duur. Wie kunnen daar nou in wonen?" De VVD waarschuwde voor het effect van zulke percentages. Claud Leermakers (VVD) noemde het risico dat ontwikkelaars afhaken als de eisen te hoog worden. "Meer dan 30 procent sociaal, nog meer groen en nog meer parkeren, dan kiezen ontwikkelaars ervoor om in andere dorpen te bouwen."

Duur

De nieuwkomer Hans Boer (Nieuwe Politiek) vroeg zich hardop af hoeveel starters daadwerkelijk een woning van 350.000 euro kunnen financieren. "U zet in op 30 procent sociale huur, maar aan de onderkant wordt dan weinig gebouwd," hield hij de VVD voor. Fons Peeters (CDA) temperde verwachtingen: "Als we denken dat iedere jongere een rijtjeshuis met tuin van maximaal 300.000 euro kan krijgen, dan gaat er niets komen." Volgens hem ligt de oplossing vaker in kleinere wooneenheden en appartementen. Ook Max Adriaanse (Lijsttrekker Lijst7) pleitte hiervoor, door middel van herbestemming van leegstaande panden en collectieve woonvormen. Frans van Krieken (lijsttrekker Dorpsvisie) probeerde de balans te zoeken. "Een huis van 320.000 euro is inderdaad een flink bedrag voor starters, maar wij willen onder de landelijke betaalbaarheidsnorm blijven. Daarbij bouwen we niet alleen voor jongeren, maar ook voor senioren." Bij vragen vanuit het publiek verzuchtte een inwoonster dat woonprojecten jaren slepen, ondanks versoepelde regels. Paul van den Biggelaar (De Gewone Man) wees op bezwaarprocedures: inspraak kost tijd. Van Straten (GPS) draaide het perspectief om: "De reden dat mensen bezwaar maken is dat ze niet goed zijn geïnformeerd en niet zijn meegenomen."

Projectsubsidies

Bij cultuur was de eensgezindheid groter. Vrijwel alle partijen onderschrijven dat cultuur een kerntaak is van de gemeente. De discussie ging minder over het doel, meer over de route. Nieuwe Politiek plaatste vraagtekens bij de financiële transparantie rond de geldstromen naar de stichting achter De Stoelendans. "We hebben gezien hoe gelden ondoorzichtig en niet transparant zijn gegaan," aldus Boer (NP) die stuurt op eerst helderheid, dan uitbreiding van budgetten. Andere partijen benadrukten vooral de rol van vrijwilligers en faciliteiten. Max Adriaanse (lijst 7) wees op verdwenen voorzieningen voor jongeren. Leermakers (VVD) stelde dat de gemeente via projectsubsidies al veel faciliteert en vroeg zich af hoe regels eenvoudiger kunnen. Frans van Krieken wilde cultuur breder trekken: "Om zo de jeugd vanachter het scherm te krijgen." Peeters (CDA) vatte het kernachtig samen: "Cultuur komt van onderop en dat moeten we faciliteren. Willen we structureel verankeren of brandjes blussen?"

Centrumplan

Het debat verscherpte opnieuw bij het centrumplan. Voorstanders zien het als een noodzakelijke impuls voor leefbaarheid. Van den Biggelaar (DGM) benadrukte dat inwoners zijn meegenomen in het proces en dat er draagvlak wordt gecreëerd. Hans Boer (NP) sprak van een kloof tussen beleid en beleving: "De grote klacht is: men hoort ons wel, maar luistert niet." Dat zinnetje leverde applaus op uit de zaal. Frans van Krieken (DV) drong aan op daadkracht en tempo: "Ondernemers willen duidelijkheid."

Vertrouwen

Wat deze avond kenmerkte, was niet zozeer een strijd tussen links en rechts, maar tussen visie en vertrouwen. De plannen liggen er. De ambities zijn uitgesproken. Maar geloven inwoners dat ze daadwerkelijk invloed hebben? Een bezoeker vatte het eerder op de avond treffend samen: "We zijn aan tafel bezig met het menu, maar de bestelling is al geplaatst." De afsluitende peiling gaf Dorpsvisie en CDA de meeste waardering, met een opvallende binnenkomer voor Nieuwe Politiek. De Gewone Man en de VVD leverden in, al blijft het uiteraard bij een (kleine) momentopname.