Het eerste van vijf Oirschotse bankjes dat wordt voorzien van een speciale plaquette van 113 Zelfmoordpreventie, is op donderdag 10 september, Wereld Suïcidepreventiedag, onthuld bij het Hertenkamp. Een bankje met een bijzondere betekenis voor de familie Swaans, die vertelt waarom juist deze plek voor haar zo belangrijk is.

Door Marcia Engelander - van den Wittenboer

De overige plaquettes komen bij de Heilige Eik, Het Oude Hart in Spoordonk, aan de Voldijnseweg 4 in Westelbeers en bij de kruising van de Broekstraat. De locaties zijn door inwoners aangedragen vanwege hun bijzondere betekenis. Met de plaquettes sluit de gemeente aan bij de Wereld Suïcidepreventieweek. De plekken moeten mensen op een laagdrempelige manier uitnodigen om aandacht voor elkaar te hebben en het gesprek aan te gaan.

Het bankje bij het Hertenkamp heeft voor de familie Swaans een bijzondere betekenis. Het werd twee jaar geleden geplaatst ter nagedachtenis aan Hans Swaans, die in maart 2023 overleed door zelfdoding. Zijn echtgenote Hanneke, zijn zussen Mieke en Pauline en broer Piet waren donderdag bij de onthulling van de plaquette aanwezig. "Het is een mooi initiatief om meer aandacht voor elkaar te hebben. Al helpt het maar één iemand", vertelt Hanneke. Tegelijkertijd merkt zij dat praten over zelfdoding nog altijd lastig is. "Er mag ook meer aandacht voor zijn. Mensen vermijden het onderwerp zelfdoding."

Dat merkt Hanneke onder meer aan de manier waarop mensen reageren wanneer het onderwerp ter sprake komt. "Er wordt dan zachtjes gesproken als het ter sprake komt." Juist daarom vindt zij het belangrijk dat er meer openheid komt. Voor broer Piet gaat het daarbij niet alleen om het bespreekbaar maken van het onderwerp, maar vooral om te voorkomen dat anderen hetzelfde verdriet hoeven mee te maken. "We willen niemand het gevoel laten meemaken dat wij hebben gehad ruim drie jaar geleden."

Vijf plekken om het gesprek te voeren

De vijf bankjes hebben ieder hun eigen verhaal en betekenis voor inwoners. Door er een plaquette van 113 aan te verbinden, krijgen ze tegelijkertijd een gezamenlijke boodschap. Een bankje kan een plek zijn om even alleen te zitten, iemand te ontmoeten of samen een wandeling te onderbreken. Maar het kan ook een aanleiding zijn om eens echt te vragen hoe het met iemand gaat.

Wethouder Claud Leermakers is dankbaar dat de familie Swaans haar verhaal wilde vertellen en bij de onthulling aanwezig wilde zijn. "We kunnen als gemeente het verhaal vertellen, maar door de aanwezigheid van nabestaanden wordt het veel krachtiger. We hopen dat mensen met elkaar in verbinding komen en erover gaan praten. Er zijn nu vijf plekken om het gesprek te voeren."

De gemeente wil met de plaatsing niet alleen tijdens deze preventieweek aandacht vragen voor het onderwerp. De plaquettes blijven ook daarna zichtbaar op de vijf locaties. Daarmee wordt het onderwerp letterlijk onderdeel van de openbare ruimte. De plaquette verwijst naar 113 Zelfmoordpreventie. Mensen die zelf met gedachten aan zelfdoding rondlopen of zich zorgen maken om anderen, kunnen daar terecht voor hulp, advies en een luisterend oor.

De vijf plekken in Oirschot zijn daarmee meer dan alleen locaties waar een plaquette is geplaatst. Ze vormen een uitnodiging om niet weg te kijken, elkaar te blijven zien en waar nodig het gesprek aan te gaan.

Wie zelf met gedachten aan zelfdoding rondloopt of zich zorgen maakt om iemand in zijn of haar omgeving, kan dag en nacht contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113. Ook via de website van 113 is het mogelijk om anoniem te chatten met een hulpverlener.