Hoe praat je met elkaar over genderdiversiteit en genderidentiteit zonder in hokjes te denken? Tijdens een nieuwe editie van de Psysalon op 27 mei staat die vraag centraal. Aan de hand van persoonlijke verhalen, herkenbare voorbeelden en ruimte voor gesprek wil de bijeenkomst bijdragen aan meer begrip en bewustwording. Een van de gasten is Larissa van Zijl (24), die zowel vanuit haar eigen ervaringen als vanuit onderzoek vertelt over dit complexe onderwerp.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Voor Larissa begon de zoektocht naar haar identiteit al op jonge leeftijd. "Qua seksualiteit heb ik me altijd anders gevoeld en voelde dat alleen bij speciale mensen," vertelt ze openhartig. "Ik val op personen, het maakt niet uit of het een man of een vrouw is, maar ik moet een connectie voelen." Inmiddels omschrijft zij zichzelf als demiseksueel. "Ik voel me demiseksueel. En pas aangetrokken als ik al een connectie of een band heb." Liefde op het eerste gezicht bestaat voor haar dus niet echt. Lachend zegt ze: "Zo zou je het kunnen zeggen." Achter die glimlach schuilt een persoonlijk proces van ontdekken, zoeken en jezelf leren begrijpen. "Ik heb in mijn eigen leven veel ontdekt en uitgeprobeerd. Veiligheid voelen en diepgang hebben in een relatie spelen een belangrijke rol."

Samenleving

Dat Larissa demiseksueel is, zich aangetrokken voelt tot mannen en vrouwen en daarnaast veel waarde hecht aan emotionele verbinding, zijn onderwerpen waar ze niet dagelijks over spreekt. "Ik ben me er wel superbewust van over met wie ik hierover praat", zegt ze. "Wel heb ik een hele fijne vriendenkring waar ik er open over kan zijn." Juist die voorzichtigheid laat zien waarom gesprekken over genderidentiteit en genderdiversiteit belangrijk blijven. Hoewel de samenleving steeds opener lijkt te worden, ervaren veel jongeren nog altijd onzekerheid of terughoudendheid om zichzelf volledig te laten zien. Angst voor onbegrip of afwijzing speelt daarbij vaak een rol. Volgens Larissa hangt de manier waarop mensen naar genderdiversiteit kijken sterk samen met je referentiekader. "Het is afhankelijk van cultuur, opvoeding en omgeving hoe er wordt gekeken naar verschillende perspectieven en daarom is het ook zo belangrijk om er over te blijven praten met elkaar."

Gingerbread theorie

Tijdens de Psysalon wil zij bezoekers meenemen in de zogenoemde 'gingerbread theorie' (Genderbread Person-model), een toegankelijke manier om uit te leggen dat genderidentiteit uit meerdere onderdelen bestaat. De theorie maakt onderscheid tussen biologisch geslacht, genderidentiteit, genderexpressie en aantrekkingskracht. Die onderdelen staan los van elkaar en kunnen per persoon verschillen. Met behulp van eenvoudige voorbeelden wordt zichtbaar dat iemand biologisch als man geboren kan zijn, zich vrouw kan voelen, zich juist neutraal kan kleden en zich aangetrokken kan voelen tot mannen, vrouwen of beide. Maar ook andere combinaties zijn mogelijk. Volgens Larissa helpt die uitleg om minder zwart-wit naar identiteit te kijken. "Hieruit blijkt dat iedereen uniek is," zegt ze. "Ik hoop de deelnemers een stukje bewustwording mee te kunnen geven. Samen kijken naar nieuwe perspectieven en openstaan voor wat complex is." Daarbij draait het volgens haar niet om iedereen hetzelfde te laten denken, maar juist om respectvol met verschillen om te gaan. "We hoeven niet allemaal hetzelfde te zijn, maar elkaar respecteren hoe we zijn."

Behoefte

De Psysalon kiest bewust voor een laagdrempelige vorm. Een avond waarin ontmoeting en dialoog centraal staan. Door persoonlijke verhalen ontstaat vaak meer begrip. Organisatoren merken dat er onder jongeren en ouders behoefte is aan veilige gesprekken over onderwerpen die soms ingewikkeld of gevoelig kunnen voelen. Ook in Oirschot groeit de aandacht voor mentale gezondheid, identiteit en sociale veiligheid. Thema’s die vroeger vooral binnenskamers bleven, krijgen steeds vaker een plek in het publieke gesprek. De Psysalon sluit daarbij aan door ruimte te maken voor nuance, vragen en ervaringen uit het dagelijks leven. De bijeenkomst over genderdiversiteit en genderidentiteit op 27 mei is gratis toegankelijk. Vanaf 19.00 uur bij Oirschot Vitaal, De Vier Uitersten 17. Aanmelden is gewenst, maar niet verplicht, via aanmelden@wijzer-oirschot.nl