Deze week werd in de groenste wijk van Oirschot een vreemd vehikel gesignaleerd. De voorkant was overduidelijk een fiets, maar de achterzijde leek meer op een verlept boeket in geel. Op het vehikel zat een lange, magere en deels grijsharig manspersoon. Flierefluitend vloog hij over “spoedhobbels” , af en toe mollengangen en “slaggate” ontwijkend. Ergens in zijn lange historie zat er iets Afrikaans, waar het nu eenmaal zo is: “ons skrijf soos ons spreek”.

Manspersoon was uw schrijvende bioloog en waar hij naar onderweg was bleek een reeds tot de rand gevulde kliko. Landgoed De Stille Wille, het genoemde groene woonkwartier van honderden Oirschotters, ligt wel op een eiland temidden van agrarisch groen maar neemt zijn verantwoordelijkheid voor zijn omgeving uiterst serieus. Uitbaters van omringende graslanden hadden namelijk de noodklok geluid over het veelvuldig voorkomen van Jacobskruiskruid, kortweg JKK genoemd langs de randen van het woonparadijs. Hoewel deze prachtige bloeier inmiddels volledig ingeburgerd is in het door een steeds verder verschrompelende partij genoemde “agrarisch groen” blijft het een plant die men liever kwijt dan rijk is. Koeien en paarden zullen er hoogstens even van knabbelen, het direct weer uitspugen en op zoek gaan naar iets wat wel eetbaar is. Maar eenmaal in het gedroogde hooi terecht gekomen is er geen ontkomen aan. Vaak ook nog verhakseld en niet te scheiden van andere grassen en kruiden. Eenmaal in de maag begint de ellende. Kramp, koliek en vergiftigingsverschijnselen met uiterst kwalijke gevolgen. Geen boer wil het dus in zijn hooi krijgen. Nu zal in een intensief bewerkt en gemaaid Engels raaigras hooiland niet snel JKK voorkomen maar inwaaien van zaad kan wel degelijk. Toen eenmaal het signaal ook de Commissie Natuurbeheer van de Stille Wille bereikt had was dus snelle actie vereist. Net als in de biologische landbouw geen gifspuit maar nobel handwerk. Zelfs de sterkste wortels boden geen weerstand aan menselijke kracht. JKK op een andere manier bestrijden is zinloos, de wortels blijven achter en de plant groeit weer op. Klepelen van een berm is al helemaal een verkeerde beslissing. Elke plant in de berm wordt dan aan gort geslagen en voor dieren volgt hongersnood.

JKK is echter niet alleen een plant die zich met gif probeert te vrijwaren van grazers (wat uiteraard zijn goedrecht is). Voor tienduizenden zweefvliegen, duizenden wilde bijen en een steeds verder dalend aantal vlinders is het een vijf sterren restaurant. Stuifmeel is er in overvloed maar ook een niet te versmaden kleine hoeveelheid nectar. In een steeds verder verschralende natuur moeten we eigenlijk uiterst zuinig op zijn. En dat doen ze daar op de Stille Wille dan ook. Alleen planten die langs de agrarisch gebruikte gronden groeien en bloeien gaan subiet naar de kliko. Dat bestuivers dit niet op prijs stellen bleek wel uit de wolk insecten die achter de fietsende kliko aankwamen. Nog een laatste hapje of slokje voordat de deksel definitief dicht gaat. Bij deze actie werd uiterst zorgvuldig omgegaan met het aanbod in geel. Klein streepzaad, biggenkruid, vertakte leeuwentand, wederik en St.Janskruid werden zo gespaard. Op alle andere plaatsen mag JKK blijven staan.

Jacobskruiskruid heeft dus een Januskop om maar eens bij de oude klassieken te blijven. Giftig voor enkele restaurant gasten maar niet te versmaden zo lekker voor anderen.