Vorige week woensdag 11 juni werd bekend dat ons mooie dorp de prestigieuze BNG erfgoedprijs 2025 heeft gewonnen. Het thema dit jaar was Immaterieel erfgoed. Oirschot moest het opnemen tegen Alphen aan den Rijn en Tilburg. "Ik ben heel blij. Het is een mooie erkenning voor de inzet van de vele vrijwilligers die Oirschot als levend erfgoeddorp op de kaart hebben gezet", aldus Wethouder Joep van de Ven van cultuur, die de prijs in ontvangst nam tijdens de officiële uitreiking in Nijmegen.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Sinds 2010 wordt op initiatief van het Erfgoedplatform van Kunsten '92 een nationale prijs toegekend aan de gemeente met het beste erfgoedbeleid. De prijs stimuleert gemeenten om actief in te zetten op het gebied van cultureel erfgoed, ook ter versterking op gebied van toerisme, cultuur, onderwijs, sociale zaken, ruimtelijke ontwikkeling en economie. Onze gemeente ontving niet alleen de lof van de jury en een oorkonde, maar daarnaast ook een geldprijs van 25.000 euro, beschikbaar gesteld door hoofdsponsor BNG Cultuurfonds. Niet alleen de juryprijs, maar ook de publieksprijs ging naar onze gemeente. Er werd veel gestemd en meer dan de helft van de stemmen ging naar onze gemeente. Wethouder van de Ven had dit niet verwacht en vertelt dat er zeker ook nog zal worden stilgestaan bij het behaalde succes. "En dit niet alleen bij het lokale erfgoedplatform, waar veel instanties samenwerken. Als gemeente zijn we erg blij met het winnen van deze prijs!"

Inspiratie

Oirschot is één van de eerste gemeenten geweest die beleid voor immaterieel erfgoed heeft vastgesteld. Immaterieel erfgoed zijn de rituelen, tradities, gewoonten en festiviteiten die van generatie op generatie worden doorgegeven. De jury heeft gezien dat andere gemeenten in Noord - Brabant de nota opvragen ter inspiratie. En ook het feit dat onze gemeente duidelijk aan de inwoners laat blijken wat erfgoed is door QR-codes en banners is meegenomen in de overwegingen. Daarnaast is men zeer onder de indruk van een goed functionerend erfgoedplatform met daarin vertegenwoordigers van alle partijen. Vooral de manier waarop zij zich inzetten voor nieuwe ideeën en ontwikkelingen en delen dit met hun eigen achterban wordt op prijs gesteld. De vele vrijwilligers die ons dorp op de kaart zetten wat betreft immaterieel erfgoed en het aanstellen van een adviseur over immaterieel erfgoed; Ineke Strouken, werpt duidelijk haar vruchten af. Vandaar dat de jury Oirschot als voorbeeld stelt voor vele anderen gemeenten.

Incognito

Daarnaast zijn ook de inwoners van Oirschot onderworpen aan een incognito bezoek in het dorp. In verschillende samenstellingen hebben juryleden de afgelopen twee maanden een bezoek gebracht aan onze gemeente. Bij deze bezoeken liep de jury door verschillende wijken, straten en dorpen van onze gemeente. Zij liepen langs prominente gebouwen en (culturele) projecten, musea, vvv -kantoren en boekhandels en spraken zij met bewoners, winkeleigenaren en vrijwilligers. Zo verzamelden zij vragen en opmerkingen zonder dat mensen er een idee van hadden waarom dit werd gevraagd. Er zijn mensen op straat gehoord en aangesproken. Daarnaast werden er ook winkels bezocht. Er is naar meningen gevraagd en geluisterd naar wat de inwoners hebben verteld. De reacties waren positief en er bleek dat er veel vrijwilligers in het dorp aanwezig zijn die zich inzetten voor het behoud van het Immaterieel erfgoed. Er wordt gezegd: "Oirschot is de gemeente waar de bakker het woord 'erfgoed' in de mond neemt en spreekt over zijn streekproducten. De postbode begon spontaan te vertellen over een nog bewoond klooster", aldus de jury die ons dorp bezocht en Oirschot aanwees als winnaar. Zij zagen een breed gedragen en diep geworteld erfgoedbesef dat zij maar zelden tegenkomen. Daarnaast ziet de jury ook dat de aantrekkingskracht die de gemeente kan hebben op bezoekers uit de regio en op toeristen uit andere delen van ons land nog niet optimaal wordt benut. Zij zien hierin een mooie stap en uitdaging voor onze gemeente.