Dinsdagavond 19 mei organiseerde IVN Oirschot samen met het Groenplatform Oirschot een informatie en discussie avond rond het thema bestrijdingsmiddelen. Van boer tot bioloog, van gestaalde milieuridder tot waterschapper, iedereen kwam aan het woord. Ondanks enkele emotionele momenten slaagde panelleider Carla van der Schoot er wonderwel in om haar vooraf uitgesproken wensen te realiseren. Er werden geen hersens ingeslagen en onder haar strakke leiding werd er zelfs geluisterd naar elkaar.
Het meest emotionele moment van de avond zat echter in de staart. Vlak voor sluiting stond de laatste aardbeienkweker in de gemeente Oirschot op. Tranen nauwelijks bedwingend vertelde hij over zijn verloren strijd tegen de Aziatische fruitvlieg, ook wel Suzuki fruitvlieg genoemd. Speciaal voor onze hooggeachte redacteur en bekend motor / brommer fanaat: dit kleine monstertje is niet verwant aan de bekende Suzuki brommer maar wel aan de miniatuur vliegjes die op een zomerse middag graag komen meedrinken met een glas fruitige wijn. In 2009 is deze exoot opgedoken in Italië, in 2011 in België en een jaar later bij ons. Het venijn van het beestje zit in het feit dat deze een voorliefde heeft voor zacht en vers fruit zoals kers en aardbei in tegenstelling tot onze eigen vliegjes die alleen rottend of afgevallen fruit lusten. Als de vruchten bijna rijp zijn en de kweker een mooie oogst verwacht slaat Suzuki toe. Met een enorme zaag gaat de aanstaande moeder het lekkers te lijf. Een gat boren, ei erin en door. Meer dan driehonderd eieren wachten op een goede plek. En eenmaal gastheer van deze mee-eter betekent voor de teler letterlijk de hond in de pot. Strenge keurmeesters bij de veiling wijzen hem resoluut richting vernietigingsoven.
Suzuki fruitvliegen behoren net als onze eigen bananenvliegen tot het vliegen geslacht Drosophila. Het mannetje wordt maximaal 2,8 mm en het vrouwtje 3,4 mm groot. Letterlijk kleine opdonders dus. En toch staat de kweker met de handen in het haar. Nederlandse Drosophila’s worden keurig onder de duim gehouden door Europese sluipwespjes, Dat het leervermogen van deze beestjes niet bepaald een tien verdiend blijkt wel uit het feit dat zij de eitjes of larven van de nieuwkomers niet kunnen vinden. De Hollanders zitten alleen op en in afgevallen fruit en dus laag bij de grond. Aziaten blijven echter hoog in de boom en dus zijn er andere oplossingen nodig. Even de chemicaliën kast opentrekken, gasmaskers op en spuiten maar is echter streng verboden. Sinds de jaren zestig weten we dat gore insecticiden niet alleen de boosdoener dood maar ook het ecosysteem verwoest en onze gezondheid aantast. Daarom gaat er een langjarig onderzoekstraject vooraf aan elk nieuw middel wat ingezet zou kunnen worden. Helemaal uitdagend is dat het fruit betreft wat enkele dagen tot hooguit een week na de eerste aantasting al naar de consument moet. En een gifbonbon verkopen wil natuurlijk niemand.
Voor onze aardbeienteler komt het te laat maar is Suzuki werkelijk kampioen fruit vernietiger geworden? Ja, als we naar 2026 kijken. Er zijn prachtige Suzuki vangpotten op de markt die een zodanig kleine inloop opening hebben dat ze weinig schade toebrengen aan de lokale fauna. Maar hiermee krijg je de aanval niet afgeslagen. In 2025 blijkt echter zijn grootste vijand, de Japanse sluipwesp Leptopilina japonica, zich in Europa gevestigd te hebben. Eerder werd vanuit Wageningen al de Aziatische sluipwesp Ginaspis kimorum uitgezet. Totaal uitroeien is niet mogelijk maar een forse slag toebrengen lukt daarmee wel.
Dus Suzuki is over twintig jaar zeker geen kampioen meer.
