November 1944, ons landschap getekend door bomkraters, mijn explosies, inslagen van granaten. Kerktorens verwoest, bruggen opgeblazen, boerderijen geblakerd en pokdalig versierd met inslagen van kogels. Langs klinkerwegen, zandpaden en soms midden in een bosje houten kruizen. Honderden veldgraven van omgekomen soldaten. Het merendeel Duits of Engels, een enkeling van verder weg. Slachtoffers van een verloren of gewonnen strijd die ons uiteindelijk onze vrijheid en welvaart terug zou geven.
door Kees Boele
April / mei 2026. Bijna niets herinnert meer aan de oorlog van 82 / 83 jaar geleden. Het landschap is letterlijk hertekend. De ruilverkaveling kwam en ging, snelwegen werden vanaf tekentafels omgezet in asfaltlinten, woeste beken gekanaliseerd en veertig jaar later weer krom getrokken. Wat gebleven is zijn echter de jongens die voor ons gestreden hebben. In tegenstelling tot het Amerikaanse leger besloot het Britse parlement om hun tienduizenden gevallenen zoveel mogelijk een eeuwige rustplaats te geven in de buurt van plekken waar de zij gevallen zijn. Reeds in 1945 werden de eerste vierkante meters en hectares voor eeuwigdurend gebruik geschonken aan de Commonwealth War Grave Commision. Soms ging het om bemanningen van neergeschoten vliegtuigen zoals de zeven in Oostelbeers, vaak waren het soldaten die vielen bij de bevrijding van dorpen en hun omgeving zoals de vijftien graven in Oisterwijk. Voor het merendeel werden echtere grote begraafplaatsen gecreëerd zoals in Mierlo, Valkenswaard, Overloon en Nederweert. Allen omgeven door een lage stenen muur, allen gedomineerd door een wit stenen kruis met daarop een bronzen zwaard en tientallen rijen grafstenen. Elk een plaats markerend waar de resten van een jong leven voor eeuwig mogen rusten maar ook herdacht worden.
Oorlogsgraven adopteren
April / mei 2026. Het verhaal van de oorlog, het verhaal van de tienduizenden die vielen voor onze vrijheid mag nooit vergeten worden. Daarom herdenken we op 4 mei maar veel concreter is de aandacht die we kunnen geven aan de oorlogsbegraafplaatsen in onze omgeving. Nog steeds zijn basisscholen betrokken bij belangrijke momenten waarop we deze gevallenen eren. En net als in 1944 en 1945 zijn er in ons land nog steeds duizenden, jong en oud, die graven adopteren. De naam “hun” soldaat uitspreken, een bloemetje brengen op zijn sterfdag of indien bekend op zijn verjaardag, maar ook op zoek gaan naar de persoon achter de naam. Archieven en families benaderend om foto’s te vinden, verhalen noterend en door vertellend.
Voortlevend eerbetoon
Het adopteren van oorlogsgraven is een voortlevend eerbetoon. Op de grote oorlogsbegraafplaatsen in Venray en Nederweert zijn inmiddels alle graven geadopteerd. In Mierlo is in 2025 begonnen met een nieuw adoptieprogramma. Van de 665 graven zijn inmiddels 531 geadopteerd waarvan enkele door jonge kinderen met hun ouders. Grote aantallen van deze adoptanten nemen deel aan gezamenlijke herdenkingen zoals op 4 mei, 11 november (Remembrance Day) en 24 december (Lichtjes op Oorlogsgraven). Interesse om deel te nemen aan dit adoptieprogramma? Neem dan contact op met info@adoptiegravenmierlo.nl of kijk op de website https://adoptiegravenmierlo.nl/