Het monumentale Smits-orgel in de Sint-Petrusbasiliek van Oirschot is weer spic en span en glanst in volle glorie na een restauratieperiode van tien maanden. Dankzij de financiële bijdragen van een aantal sponsoren kan het grootste exemplaar van de beroemde orgelbouwer Smits uit het Brabantse Reek op maandag 9 juni tijdens tweede pinksterdag weer feestelijk in gebruik worden genomen.
door Lydia Notz
Gerard Beenker, eerste vicevoorzitter van het nieuwe parochiebestuur van Sint-Odulphus van Brabant en Gerard Hafkenscheid, organist in Oirschot, zijn bijzonder trots op het recent gerestaureerde orgel. Beenker legt uit: “Na ruim 45 jaar is het orgel toe aan een grote opknapbeurt. In september 2024 zijn de werkzaamheden aan het orgel gestart. Als hobby-organist ben ik gevraagd om de restauratie te begeleiden. Hier kwam heel wat bij kijken. De ongeveer 3000 pijpen van het orgel zijn schoongemaakt en waar nodig hersteld in de fabriek. Alle frontpijpen zijn voorzien van nieuwe tinfolie en bladgoud omdat de oude laag verweerd was. De zes blaasbalgen zijn rondom het hout van nieuw leer voorzien vanwege de scheuren die erin zaten. Alle toetsmechaniek is nagekeken en bijgesteld. De windvoorziening in de windkanalen naar de pijpen is gecontroleerd op lekken. De orgelkast is waar nodig gerepareerd en schimmelvorming en houtworm zijn bestreden.” Hafkenscheid vult aan: “Vervolgens wordt het orgel geïntoneerd en gestemd en dat is bijzonder nauwkeurig werk. Het orgel bestaat uit een aantal pijpensoorten die allemaal een andere klankkleur hebben. Bij iedere klankkleur en iedere toets is er minimaal één orgelpijp.”
Veel te danken aan sponsoren
“Om zo’n omvangrijke restauratie mogelijk te maken met een totale begroting van ruim 300.000 euro, is veel mankracht en sponsoring nodig. Naast Gerard en mijzelf is er veel werk verzet door Nicoline van Tiggelen, secretaris van het parochiebestuur en Leo van de Laar die hand- en spandiensten verrichte tijdens de restauratie en een helpende hand bood aan de restaurateurs.
Van 2022 tot en met 2024 ben ik voornamelijk bezig geweest om donaties binnen te halen en dat is gelukt, dankzij de financiële bijdragen van het Cultuurfonds, de Stichting tot Behoud van het Nederlandse Orgel, de Gravin van Bylandt Stichting, het Hendrik Muller fonds, De Melis van Beek Stichting, de Mug van Heijningen Stichting, Stichting Behoud Sint-Pieter, de gemeente Oirschot, de provincie Noord-Brabant, de parochie Sint-Odulphus van Brabant en enkele parochianen. Het uit 1846 of begin 1847 daterende monument kan nu weer decennialang in volle glorie klinken en stralen. Hiermee is de toekomst van het monumentale orgel veiliggesteld”, lacht Gerard Beenker.
Feestelijke opening
Het orgel zal op maandag 9 juni (tweede pinksterdag) opnieuw in gebruik worden genomen met een feestelijke bijeenkomst die start om 15.00 uur. Pastoor Spooren heet de aanwezigen welkom en de directeur van Verschueren Orgelbouw geeft een korte toelichting op het restauratiewerk. Twee relatief jonge Brabantse organisten zijn uitgenodigd om een concert te geven. Tannie van Loon uit Eindhoven en Tommy van Doorn uit Boxtel verzorgen gedurende een uur een gevarieerd programma waarbij de vele facetten van het orgel te horen zullen zijn. Iedereen is van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn.