Het is kurkdroog in Oirschot en dat heeft direct gevolgen voor iedereen die water wil onttrekken of gebruiken om te beregenen. Beken en sloten staan grotendeels droog, jonge beplanting heeft het zwaar en het waterschap heeft daarom een algeheel verbod ingesteld op het onttrekken van oppervlaktewater in het beheergebied waar gemeente Oirschot onder valt. Voor inwoners, agrariërs en sportverenigingen betekent dat: uit sloten, beken en andere oppervlaktewateren mag voorlopig geen water worden gehaald, als daar momenteel nog water in staat.

Door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Volgens de gemeente ligt de bevoegdheid voor zulke beperkingen niet bij het gemeentehuis zelf, maar bij het waterschap. ”Het waterschap is bevoegd beperkingen op te leggen voor wat betreft het gebruik van oppervlaktewater,” laat de gemeentelijk woordvoerder weten. Waterschap De Dommel heeft inmiddels een algeheel onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater aangekondigd in het gehele beheergebied, dat ook gemeente Oirschot omvat, wordt opgeheven op 1 november. Het verbod geldt voor iedereen, dus ook voor vergunninghouders.

Grondwater

Voor grondwater ligt de situatie anders. Daar is de provincie bevoegd om maatregelen op te leggen. In en rond onze gemeente gelden op dit moment geen onttrekkingsverboden voor grondwater, maar er zijn wel meldplichten en vergunningplichten waar gebruikers zich aan moeten houden. De gemeente zelf legt geen extra regels op voor grondwater of oppervlaktewater. Dat betekent dat wie wil beregenen, goed moet weten uit welke bron dat water komt en welke regels daarbij horen.

Uitzonderlijke situatie

Volgens IVN-natuurgids Martien van Beljouw, die 44 jaar bij Waterschap De Dommel werkte, is de situatie uitzonderlijk. ”Ik heb deze situatie nog nooit meegemaakt in de 44 jaar die ik bij het waterschap heb gewerkt.” Hij ziet in het buitengebied en rond de Beerzen hoe snel de gevolgen zichtbaar worden. ”Als we vandaag de dag door Oirschot lopen kunnen we zien dat het heel droog is. Er is weinig oppervlaktewater. De beken en sloten staan droog,” zegt hij. Volgens hem zijn de verschillen tussen natte en extreem droge jaren steeds groter geworden. ”Wat opvalt zijn de extreme buien en de langere tijd dat het droog is, gemiddeld valt er nog evenveel water als daarvoor. Daarnaast is de temperatuur ook hoog dus verdampt de neerslag sneller en is er daardoor minder beschikbaar voor plant en dier en voor aanvulling van het grondwater.”

Wadi

De gemeente probeert intussen vooral water vast te houden in plaats van het zo snel mogelijk af te voeren. ”Nu het droog is kan de gemeente, behalve het extra water geven aan de jonge aanplant, weinig aanvullende maatregelen nemen,” aldus de woordvoerder. Wel wordt al langer ingezet op een gescheiden rioolstelsel, zodat schoon regenwater niet verdwijnt in de rioolbuis maar bijvoorbeeld terechtkomt in wadi’s. Dat zijn verlaagde stukken grond die water tijdelijk opvangen en langzaam laten wegzakken in de bodem. In wijken als Veld 7 en Ekerschot-Noord zijn daar volgens de gemeente goede voorbeelden van te zien.

Inwoners

Volgens Van Beljouw en de gemeente kunnen inwoners ook thuis hun steentje bijdragen. ”Uiteraard zuinig met water omgaan, maar ook bijvoorbeeld tegels eruit en planten in de tuin. Dit zorgt ervoor dat het water dat valt ook de grond in kan. En daarnaast voor minder opwarming,”vertelt de IVN-gids. De gemeente heeft in het voorjaar ruim 80 regentonnen onder de inwoners verloot. ”Een regenton kan eveneens helpen om regenwater vast te houden.” Het zijn misschien kleine maatregelen, maar juist daarin zit volgens Van Beljouw de kracht. ”Het lijken kleine acties bij elkaar, maar als we het allemaal doen, zal het zeker helpen.”

Wat voor gevolgen de aanhoudende droogte heeft voor dieren, bomen en andere planten in onze gemeente, leest u volgende week in een vervolgartikel van ons weekblad.