Zwerfafval: het ligt helaas overal. Blikjes, flesjes, verpakkingen – het ontsiert de omgeving en is schadelijk voor dieren en natuur. Steeds meer inwoners van Oirschot pakken daarom de handschoen op en sluiten zich aan bij het vrijwilligersinitiatief ZAP (Zwerf Afval Pakkers). Eén van hen is Leny van Stralen (69 jaar), die al jaren met haar grijper en afvalzak op pad gaat. Met veel humor en een flinke portie doorzettingsvermogen zorgt ze ervoor dat Oirschot en Spoordonk schoon en leefbaar blijven. Met drie rondes per week en een scherp oog voor troep, is Leny van Stralen een van de stille krachten achter een schoner Oirschot.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Hoe bent u begonnen met zwerfafval opruimen?

“Nou, eerlijk gezegd uit pure ergernis. Als ik doordeweeks op de fiets zit, dan zie ik zoveel rommel langs de weg. Ik erger me daar kapot aan. En dan denk ik: dáár ga ik deze week mijn ronde lopen. Zo ben ik er eigenlijk altijd wel mee bezig. Uiteindelijk dacht ik: in plaats van alleen mopperen, kan ik er ook iets aan doen. En dat werkt een stuk beter voor je humeur. Daarnaast is het ontspannend en fijn om te doen.

Hoe vaak gaat u op pad?

“Vrij regelmatig! Elke zondagochtend loop ik een rondje door het industrieterrein De Stad. Op dinsdag en/of donderdag trek ik er ook vaak op uit, dan meestal in het buitengebied. Tijdens zo’n ronde loop ik al gauw tien kilometer. Dat is niet alleen nuttig, maar ook goed voor de beweging. En het geeft voldoening: waar ik geweest ben, ligt het er weer netjes bij.”

Wat voor dingen komt u zoal tegen?

“Van alles! Soms ligt het vol met flesjes en blikjes, die gewoon uit de auto gegooid zijn. Maar er zitten ook echt rare dingen tussen. Laatst lag er een volle lachgastank. Toen heb ik de politie gebeld, want dat leek me niet helemaal in orde. Maar ik heb ook weleens volle flessen frisdrank gevonden. Blijkbaar gooit men alles uit gemak maar langs de weg.”

“En soms zit er weleens iets heel speciaals tussen. Zo vond ik een keer een cadeaubon van vijftig euro. Ik heb die toen op Facebook gezet met de vraag: noem het bedrag en de winkel, dan krijg je hem terug. Uiteindelijk kwam de eigenaar hem ophalen, die was natuurlijk kei blij. Ook zonnebrillen en sleutels zet ik altijd online, zodat mensen het kunnen ophalen. Geld vind ik eigenlijk maar weinig – laatst een keertje een briefje van vijf euro.”

Reageren mensen weleens als ze u zien lopen?

“Jazeker, soms spreken mensen me aan en vragen ze of ik dit vrijwillig doe. Dan zeg ik voor de grap: nee hoor, ik moet dit doen van bureau HALT! Dat levert altijd een lach op. En natuurlijk zijn er ook veel mensen die gewoon zeggen: 'Goed bezig vrouwke', of hun duim opsteken als ze voorbij komen in de auto of op de fiets. Dat vind ik altijd leuk om te horen."

Krijgt u ook steun van de gemeente?

“Ja, de gemeente verstrekt ons de materialen – grijpers, veiligheidshesjes, afvalzakken, die kunnen we ophalen bij de milieuwstraat. De volle zakken worden opgehaald en elk jaar krijgen we een klein cadeautje. Een paar jaar geleden organiseerde de gemeente ook een middag voor alle zappers met een hapje en een drankje. Dat was erg gezellig, maar dat is alweer even geleden jammer genoeg."

Hoe weet u dat de route al niet twee keer is gelopen?

"We hebben een handige app waarop je kan aangeven waar je gelopen hebt. Zo voorkom je dat meerdere mensen dezelfde route doen. Het mooie is: iedereen kan zelf bepalen wanneer hij of zij gaat."

En wat betekent het voor u persoonlijk?

“Voor mij betekent het vrijheid, beweging en het gevoel dat ik iets positiefs doe . Ik vind het belangrijk dat Oirschot schoon blijft – voor ons allemaal, maar ook voor de dieren en de natuur. Het voelt gewoon goed om dat stukje verantwoordelijkheid te nemen. En ach, als ik er soms een grapje bij kan maken of een verloren zonnebril terugbezorg, dan is dat mooi meegenomen. Het is nuttig werk, maar het mag ook leuk zijn.”