Sommige kinderen dragen een rugzak die niemand ziet. Een rugzak gevuld met herinneringen, vragen, verdriet en gemis. Juist voor hen starten Irene van de Wouw en Ineke van Eekelen na de zomervakantie De Kleine Rugzak: een rouwgroep voor kinderen van 6 tot 12 jaar die een dierbare hebben verloren.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Waar volwassenen vaak vanzelf de weg vinden naar lotgenoten of professionele hulp, blijft verdriet bij kinderen nog te vaak onzichtbaar. Dat moet anders, vinden Ineke en Irene. "In november 2024 is Rouwgroep Oirschot opgericht," vertelt Ineke. "Je verliest iemand dierbaar, maar het echte verwerken begint pas later. Daar kwam het idee vandaan: hoe kunnen we rouw bespreekbaar maken?" Inmiddels organiseert de stichting lezingen en thema-avonden voor volwassenen, maar één doelgroep bleef steeds in hun gedachten. "Er is ook nog een andere groep die met rouw te maken heeft," zegt Ineke. "Voor kinderen was er eigenlijk helemaal niets." Die gedachte bracht haar samen met Irene van de Wouw, orthopedagoog, die tijdens haar studie al veel onderzoek deed naar rouw bij kinderen. Na een lezing van Rouwgroep Oirschot raakten de twee met elkaar in gesprek. "Het idee was eigenlijk snel geboren," vertelt Irene. "Maar voordat we konden starten hebben we veel onderzoek gedaan en een programma ontwikkeld dat echt aansluit bij kinderen in de basisschoolleeftijd."

Kleine Rugzak

De naam 'De Kleine Rugzak' is niet toevallig gekozen. "De rugzak is voor alles wat je hebt meegemaakt," legt Ineke uit. "Voor basisschoolkinderen is die nog klein en niet gevuld," vult Irene aan. "De rugzak groeit met je mee." Volgens beide begeleiders is het belangrijk dat kinderen leren woorden te geven aan hun verdriet. "Als je niet praat over rouw, dan wordt het uitgestelde rouw," zegt Ineke. "Wanneer dat later de kop opsteekt, wordt het vaak veel complexer." Irene ziet dat ook vanuit haar vakgebied. "Juist op basisschoolleeftijd is het belangrijk om moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken. Kinderen zijn flexibel, maar moeten wel de kans krijgen om verlies te verwerken. Verlies heeft invloed op alle gebieden van het leven. Het is belangrijk dat kinderen goed in hun vel zitten." Voor Ineke is het bovendien persoonlijk. Toen zij 22 jaar was, verloor ze haar zus. "Het was examentijd, overal was feest. Maar ik zat in een totaal andere bubbel. Ik had hele andere vragen en kon eigenlijk nergens terecht. Er was niets." Die ervaring is altijd blijven hangen. "Basisschoolkinderen zijn op dit moment eigenlijk die vergeten groep."

Gezien en gehoord

De Kleine Rugzak bestaat uit een intakegesprek, vijf bijeenkomsten in een kleine groep (4 t/m 8 kinderen) en een evaluatie met ouders of verzorgers. Veiligheid en veilig voelen staat daarbij voorop. "Het is belangrijk dat een kind gehoord en gezien wordt. Dat zijn de pijlers van de rouwgroep," vertelt Ineke. "En vooral ook dat kinderen zien dat ze er niet alleen voor staan. Je hoeft het niet alleen te doen."

Structuur

Elke bijeenkomst begint op dezelfde manier. "We steken altijd een kaarsje aan," zegt Irene. "En we noemen de naam van de overledene. Daarna behandelen we verschillende thema's. Hoe was het vóór het verlies? Hoe is het nu? Dat doen we door gesprekken, creatieve opdrachten en activiteiten." Bewust kiezen de begeleiders voor kleine groepen. "Als we merken dat een kind zich niet prettig voelt, nemen we daar direct de tijd voor." Ook naar de samenstelling van de groep wordt zorgvuldig gekeken."Het ene verlies is niet erger dan het andere," zegt Irene. "Er is geen leedladder," voegt Ineke toe.

Positief

Aan het einde van het traject krijgt ieder kind een eigen rugzakje mee naar huis. "Daar mogen alle werkjes, herinneringen en positieve ervaringen in," vertelt Irene. "Zo kunnen kinderen thuis samen met hun ouders nog eens terugkijken." Mocht tijdens het traject blijken dat een kind meer ondersteuning nodig heeft, dan denken Irene en Ineke actief mee over passende vervolghulp. Met De Kleine Rugzak hopen zij vooral iets laagdrempeligs, maar waardevols te bieden: een plek waar verdriet er mag zijn.

Informatie

De intake gesprekken van de Kleine Rugzak starten 12 september en zijn bedoeld voor kinderen van 6 tot 12 jaar. De bijeenkomsten die daarop volgen vinden plaats 'bij Merel' boven aan De Loop 67 in Oirschot. Aanmelden of meer informatie: derugzak@rouwgroepoirschot.nl.