De verkiezingen komen eraan. Bent u nog zwevend zoals ze dat tegenwoordig noemen? Of heeft u al besloten wie uw stem waardig is? Oirschots Weekjournaal heeft alle lijsttrekkers van de deelnemende partijen aan de Oirschotse gemeenteraadsverkiezing gevraagd om hun standpunten op verschillende thema's nog eens duidelijk voor u uiteen te zetten. Zodat u weloverwogen kunt kiezen op 18 maart.

door Marcia Engelander - van den Wittenboer

Thema: Wonen

Hoeveel sociale huurwoningen, betaalbare koopwoningen (tot 400.000) en vrije sector wilt u structureel bouwen in Oirschot?

De Gewone Man: "Wij vinden het belangrijk dat er een evenwichtige woningmix wordt gerealiseerd die aansluit bij de daadwerkelijke behoefte van onze inwoners. Daarom sturen wij op een haalbare balans die zowel recht doet aan de vraag uit de samenleving als aan de mogelijkheden om daadwerkelijk te bouwen."

CDA: "Het CDA streeft naar nieuwbouw van 125 woningen per jaar. We bouwen zoveel mogelijk passend naar behoefte, waarbij de verdeelsleutel uit het Actieplan Wonen 2.0 (min. 30% soc. Huur, 45% betaalbare koop en max. 25% duurdere woningen) ons uitgangspunt is. Het CDA vindt dat binnen de 45% betaalbare koop gestreefd moet worden naar een verdeling van woningen onder de 3 ton, tot 3,5 ton en maximaal €420.000."

Dorpsvisie: "Dorpsvisie wil vasthouden aan het Actieplan wonen 2.0. Dorpsvisie wil de achterstand, op sociale huurwoningen, op korte termijn inhalen. Wij zetten in op betaalbare koop voor starters en daar bedoelen wij mee: een volledige woning met een maximale koopsom van 75% van de betaalbaarheidsnorm, wat overeen komt met € 320.000."

GroenLinks/PVDA en Sociaal progressief Oirschot: "Minimaal 70% van alle nieuwbouw wordt een evenredige mix van sociale huur en betaalbare koop. We streven echter naar zoveel mogelijk betaalbare woningen en sociale huurwoningen, nu hier de grootste vraag voor is!"

VVD: "We willen de komende jaren meer woningen bouwen dan nu gebeurt. Wij willen verhogen naar 175 woningen per jaar. (nu: 125) Daarbij kiezen we voor een goede mix, met maximaal 30% sociale huur."

Nieuwe Politiek: "Nieuwe Politiek zet in op 40% sociale huur. Wij willen voornamelijk inzetten op goedkope koop en lage middeldure koop, omdat daar de behoefte naar het grootst is. Wij begrijpen dat voor de betaalbaarheid van projecten ‘dure koop’ noodzakelijk is, maar willen dat beperken tot 20%."

Lijst 7: "Het woningprobleem is geen bouwprobleem maar een verdienmodel. Zolang woningbouw worden gestuurd door rendement, komen woningen niet terecht bij de mensen die hier wonen. Wij willen minimaal 70% betaalbaar bouwen."

Thema: Participatie

Hoe beoordeelt u het huidige participatiebeleid voor de afgelopen termijn?

De Gewone Man: "Wij zien in onze gemeente veel voorbeelden waarbij participatie juist heel goed werkt. In verschillende projecten heeft de inbreng van inwoners geleid tot mooie resultaten. Participatie blijft een proces dat continu verbeterd moet worden."

CDA: "Het CDA vindt participatie een belangrijk onderdeel van het besluitvormingsproces. De afgelopen jaren hebben laten zien dat participatie op een aantal momenten beter had gekund, maar dat er zeker ook goede voorbeelden zijn aan te wijzen."

Dorpsvisie: "Dorpsvisie vindt participatie van de inwoners heel belangrijk. Wordt er echt geluisterd naar onze inwoners en wordt er dan ook iets mee gedaan. Op dat punt kan het beter en doortastender in Oirschot."

GL/PVDA/SPO: "Participatie zou vele malen beter kunnen, door proactief de buurt te betrekken. Dorpsraden en leefbaarheidsnetwerken zijn hierbij essentieel. Daarnaast willen we lokale organisaties meer betrekken."

VVD: "We staan als VVD voor goede inwonersparticipatie. In 2024 is de notitie Inwonersparticipatie vastgesteld, wat ons betreft evalueren we deze aanpak in 2026, want we zien dat het nog beter kan."

Nieuwe Politiek: "Dit vraagstuk is de reden waarom Nieuwe Politiek is opgericht. Participatie en inspraak is met dit gemeentebestuur wel 'horen' maar niet 'luisteren'. Het is volstrekt ondoorzichtig en dus niet transparant wat er met inspraak gebeurt en hoe men die gewogen heeft."

Lijst 7: "Participatie in Oirschot is inspreken nadat besluiten feitelijk al zijn genomen. Dat ondermijnt vertrouwen. Het huidige beleid is procedureel, niet inhoudelijk democratisch."

Welke concrete stappen staan in uw programma om inwoners meer te betrekken bij grote projecten en de participatie te bevorderen?

De Gewone Man: "Wij willen voortbouwen op de stappen die al zijn gezet. Wij vinden het belangrijk om het eerlijke verhaal te vertellen, inclusief wat wel en niet mogelijk is, zodat er een open gesprek kan ontstaan waarin gemeente en inwoners samen optrekken."

CDA: "Het CDA is voorstander van het opstellen van een duidelijk participatieplan bij grotere projecten. De bestaande leefbaarheidsnetwerken en dorpsraden vervullen een belangrijke adviserende rol, juist omdat zij politiek neutraal zijn. We zijn daarom geen voorstander van gekozen dorpsraden. "

Dorpsvisie: "Dorpsvisie gelooft in meedoen en meepraten: iedereen moet de kans krijgen om bij te dragen aan. Bij de bouwprojecten moeten de inwoners en belangenbehartigers vroegtijdig betrokken worden. Dat is afgelopen periode niet altijd gebeurd en daar wil Dorpsvisie verbetering in aanbrengen."

GL/PVDA/SPO: "Eerst lokale organisaties vragen, daarna kijken naar adviesbureau's. Proactieve communicatie en korte lijntjes met de dorpsraden en leefbaarheidsnetwerken. Een brief in de bus bij projecten, groot of klein, waar de gemeente mee bezig is, is een must."

VVD: "We willen inwoners vooral vroeg in het proces betrekken, met duidelijke kaders en heldere verwachtingen."

Nieuwe Politiek: "Wij willen in elke kern een Dorpsraad of formele belangenorganisatie. Zij moeten door het Gemeentebestuur worden betrokken in besluiten aangaande de kernen. Daarnaast wil Nieuwe Politiek de mogelijkheid van een officiële burgerraadpleging bij grote onderwerpen."

Lijst 7: "Wij willen participatie aan de voorkant: bewonerspanels per kern, volledige inzage in onderliggende cijfers en contracten, bindende terugkoppeling en bij grote ruimtelijke projecten een raadgevend referendum."

Thema: Gewasbeschermingsmiddelen

Hoe denkt uw partij om de roep van inwoners van Oirschot voor spuitvrije zones rond huizen en scholen?

De Gewone Man: "Wij vinden het belangrijk dat agrarische ondernemers hun werkzaamheden op een verantwoorde en gezonde manier kunnen blijven uitvoeren. Wij streven daarom naar een zorgvuldige afweging, waarbij bescherming van omwonenden en een werkbare praktijk voor ondernemers hand in hand gaan."

CDA: "Voor het CDA staat de gezondheid van onze inwoners bovenaan. Het invoeren van specifieke spuitvrije zones rondom gevoelige bestemmingen kan daar aan bijdragen en daar staat het CDA zeker voor open. Ook bij nieuwbouwprojecten kunnen spuitzones als maatregel afgewogen worden."

Dorpsvisie: "Dorpsvisie kiest bewust voor lokale gewassen en sterke gezinsbedrijven die bijdragen aan landschap, voedselvoorziening en leefbaarheid. Tegelijk staat de gezondheid van onze inwoners altijd centraal. Wij baseren ons op onafhankelijke wetenschappelijke toetsing, dat beoordeelt of middelen veilig zijn en onder welke voorwaarden ze gebruikt mogen worden."

GL/PVDA/SPO: "Wij zijn het hier helemaal mee eens, en zijn zelfs voorstander van het gebruik van alternatieve en biologische vormen van gewasbescherming ipv landbouwgif in de gehele gemeente. Dit doen we samen met inwoners en boeren om te komen tot een duurzame en effectieve oplossingen met als einddoel landbouwgif helemaal uit te bannen.

VVD: "De verantwoordelijkheid voor toezicht en regels rondom gewasbeschermingsmiddelen ligt bij provincie en NVWA. We onderschrijven het actieplan en zien een terughoudende rol voor de gemeente. In de nieuwe gemeente Best-Oirschot komt er meer duidelijkheid via de omgevingsvisie."

Nieuwe Politiek: "Nieuwe Politiek vindt dat er geen kansspel met gezondheid moet plaatsvinden. Een aantal gemeenten hebben een spuitvrije zone van 50 meter ingevoerd maar dat is symboolpolitiek. Het gif kan zich kilometers ver verspreiden. Dus steunen wij zeer ruime spuitvrije zones rond huizen en scholen."

Lijst 7: "Wij steunen spuitvrije zones rond woningen, scholen en zorglocaties."

Moet er een verbod komen op gif intensieve teelten zoals lelies? Of stelt uw partij andere maatregelen voor?

De Gewone Man: "Het is belangrijk dat er zorgvuldig wordt omgegaan met de belangen van zowel omwonenden als agrarische ondernemers. Wij vinden dat het telen binnen duidelijke, veilige kaders moet plaatsvinden, gebaseerd op actuele inzichten."

CDA: "Het CDA ziet dat we een innovatieve landbouwsector hebben die bijvoorbeeld via veredeling van gewassen er voor zorgt dat het gebruik van bestrijdingsmiddelen al sterk teruggebracht is. En dat zal de komende jaren verder doorgezet worden."

Dorpsvisie: "Wij respecteren landelijke wet- en regelgeving en zien handhaving als taak van bevoegde instanties. Spuitvrije zones of een teeltverbod vragen om een juridisch houdbare, wetenschappelijk onderbouwde basis."

GL/PVDA/SPO: "Het gaat ons niet om het verbieden van een specifieke teelt, maar om het terugdringen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen dat onze leefomgeving belast, zeker nabij woningen en kwetsbare natuur. Wij willen sturen op biologisch en natuurinclusief."

VVD: "Er zijn op dit moment geen intensieve teelten in onze gemeente en dat houden we graag zo. We willen hierover constructief samenwerken met de provincie."

Nieuwe Politiek: "Zolang de verdenking op gezondheidsschade zeer reëel is moeten we telers ondersteunen in het zoeken van alternatieven voor hun lelieteelt."

Lijst 7: "Een volledig verbod is juridisch complex, maar wij willen actief sturen op vermindering van gif-intensieve teelten en boeren ondersteunen bij omschakeling."

Thema: Jeugdhulp

De landelijke regering gaat korten op de lage inkomens en sociaal domein. Hoort de gemeente dit gat op te vullen? Hoe wordt dit financieel opgevangen?

De Gewone man: "Als gemeente zullen we scherpe en bewuste keuzes moeten maken. Onbeperkt geld uitgeven is nooit onze werkwijze geweest. Wij zijn ons ervan bewust dat gemeentelijke middelen afkomstig zijn van onze inwoners en dat daar zorgvuldig mee moet worden omgegaan."

CDA: "Het CDA is van mening dat als iemand zorg nodig heeft, deze altijd geboden moet kunnen worden. Omdat het CDA vindt dat niemand tussen wal en schip mag vallen zullen we zonder aanvulling vanuit Den Haag in schrijnende gevallen bijspringen."

Dorpsvisie: "Dorpsvisie vindt dat de gemeente dit gat nu niet hoeft te dichten. Dorpsvisie wil bouwen aan een sterke pedagogische basis en het voorkomen van problemen. Daarom blijvend inzetten op diverse projecten zoals ‘Kansrijke start’, ‘GO’ en’ Storm’. Deze vroegtijdige inzet leidt tot minder hulpvragen en dure zorg op latere momenten."

GL/PVDA/SPO: "We gaan niet bezuinigen op Sociaal Domein. De tekorten zullen we zoveel als mogelijk opvangen door de regelingen toegankelijker te maken zodat elke inwoner krijgt waar deze recht op heeft. Dat doen we met een minimapas."

VVD: "Oirschot werkt samen in de regio Samen voor Jeugd voor de inkoop en uitvoering van jeugdhulp. Op dit moment komen wij nog uit met het budget dat we vanuit het Rijk krijgen. We blijven ons sterk maken om dat zo te houden. Daarnaast zijn we blij dat in het regeerakkoord extra aandacht en middelen zijn opgenomen voor preventie."

Nieuwe Politiek: "Nieuwe Politiek is er geen voorstander van nu al met aanvullende gelden te komen. Het is verstandig eerst te bezien welke gevolgen exact voelbaar zijn in de samenleving en pas dan maatregelen voor te stellen. Het vraagt om slimme keuzes die wat ons betreft niet meteen moeten leiden tot verhoging van lasten voor onze burgers."

Lijst 7: "Het sociaal domein slokt miljoenen op, maar het grootste deel gaat naar symptoombestrijding. We financieren crisis, niet preventie. Minder projectbureaucratie, meer directe inzet op jongeren."

Gegeven de hoge alcohol- en drugscijfers bij Oirschotse jongeren, welke concrete uitbreidingen en aanpassingen voorziet uw partij voor jeugdhulp?

De Gewone Man: "Wij vinden preventie hierbij essentieel. Dat betekent investeren in voorlichting op scholen, ondersteuning van ouders, en samenwerking met jongerenwerk, sportverenigingen en zorginstanties. Daarnaast willen we vroegsignalering versterken, zodat problemen sneller worden herkend en aangepakt. Waar nodig moet passende hulp laagdrempelig beschikbaar zijn."

CDA: "Wij zijn van mening dat preventie en voorlichting belangrijk is om latere zorgvragen te voorkomen. Verenigingen, gemeente, horeca en ouders hebben een gezamenlijke rol in preventie rondom alcohol- en drugspreventie. Gezien de hoge gebruikscijfers wil het CDA deze gezamenlijke preventie verder intensiveren."

Dorpsvisie: "Dorpsvisie wil bij het alcohol- en drugsgebruik maximaal inzetten op preventie. Voorlichting geven over de risico’s (aan jongeren én ouders) en jongeren leren beter met stress en moeilijke situaties om te gaan, zijn hierbij de belangrijkste inzet. Daarnaast wil Dorpsvisie ook handhaven daar waar nodig."

GL/PVDA/SPO: "We zetten in op preventie, voorkomen is beter dan genezen."

VVD: "We ondersteunen de aanpak GO: Gezond Opgroeien, waarin o.a. alcohol- en drugs preventie een belangrijke rol speelt. Dit doen we samen met verenigingen, ouders en middelbare scholen. Deze aanpak willen we de komende jaren verder uitbreiden. Het omlaag brengen vergt een stabiele uitvoering."

Nieuwe Politiek: "Voorlichtingscampagne op scholen, het verenigingsleven en horeca zijn noodzakelijk maar niet voldoende. Nieuwe Politiek wil dat verantwoordelijke gezondheid- en welzijnsdiensten zich expliciete doelen stellen en de voortgang monitort, met actieve signaleringsfunctie en een laagdrempelige reactie bij hulpvragen van ouders, scholen of maatschappelijke organisaties."

Lijst 7: "Alcohol- en drugsproblematiek zijn geen incidenten maar signalen van leegte. Wij investeren in ritme, werk, sport, herstelgerichte begeleiding en lokale leer-werkplekken. Jongeren moeten onderdeel worden van een gemeenschap, niet van een zorgtraject."